Full text of "Kontakto - Numero 246 (2011)"

See other formats

Nanne Kalma: "Muziko estas ĉiam interne ±

numero

Historio

Fajra bato de Vezuvio

Facila

ĉkblogu Esperante nun!

La blaga blogo

Blogo pri heroo | kulpulo

1 i ™ * JW

5* jpi

thv i ĴiMftii

1*1 13 1 K J ■ -r> Lfr r

Li :- v A »,1

: ki iTĴir ''r-

KOTIZTABELO DE UEA POR 2012

La jcnaj terifoj validas ankaij por postaj jarŭj, st lu pago
estas farita antaŭ la 30-a de septembra 2012

Lando/valutp

MG MJ(-T|MA( T| 5A

Klg

Aŭslralia/dalara

170

Aŭsifio/eDro

122

Eetoici/eŭio

122

Sranla-Bŭno

^io/oundO'

2 \

104

Ĉeĥio/krono

170

420

1050

670

400

2100

Danio/krono

180

450

285

170

000

Estonio/eŭrt!

Finnlando/eiro

122

Francia/eŭro

122

Gerniĵnia/eŭro

122

Greklando/eŭro

5fl

1.9„

100

HiŝDaniŭ/eŭro

122

Hunoario/funnto

1750 4400 11000 700Ŭ

4200 22000

Irlando/eŭno

122

Iŝtendo/eŭro

122

l&faelo/eLku

Italia/e&ro

J2Z

Jaoamo/eno

1120

290C

7000

4200

2520

14000

Kanadordolaro

160

Lŭlvio/lŭtD

Liloviovlido

130

260

Nededandci/esŭrD

122

Norveaiŭkrnro

180

470

2E0

170

040

Nov-Zeland& f dolaro

110

220

Pdlandŭ/zlŭto

160

100'

320

Porltjaalia/eŭro

100

Flusiateŭro

Sfov^kio/eŭra

Stontenio/Bŭra

100

Svetjii:i;1:rono

220

550

350

210

noo

Sviŝlartdo/franko

150

UE;anO''dolarc

160

TARIFO A/enro

4ji

TARIFO B/eŭio

ALI.4J LANDOJ: Lukfnmburgn l.ifj BHgb; Krpm k.ij Miltn l.iŭ Slnwnlo.
TARIFO A: Bahanwj P Honkongo, Korea Resp... Singaipuro, Sjd-Afriko,
Tphflno.

TARIFO B '2 ĉiuj ceteraj la ndoj ne jam menciitaj 1 .

MG; Memibiie kuf! Gvidhbnĵ kjj m&nata neta n^ĵbulteno.

MJ | -TIi: Membfo kun Jarlibro kaj la revuo Esperanto rete [kaj ĝis inkl.
29 jaroj menrtfcr&en tejO kun Kontakto s.en pli-i pog&),

MAf-l): Membro-Abonanto kael MJ(-T) p‘us la revuo E&peranto.
dm[-t|: Dumw3 Membno: pog&4 por lo tuta vrvo 2S-obton de la k&-
tizo MA; rkevss la Jariibnon, la revuon Esperanto.. kaj ĝis inkL 29 jarcj,
tefwu&f>KDntakto

DMJ(-T): Dumvva Membra kun Jarlibro: pa.p.di pcr la tuta vk) 25-
ŭbl&n de la k&tiio IVtJj ricevas la JsrTibrori kaj ĝis ini;i. 29 jar&i, merTh
brecon en TEJŬ kun Kontakte.

5A; SimpJa abono al la revuo Esperanlo, sen membreco en UEA.

Kto. Aborvo al la revuo Kc.ntahto, sen Ja membrecŭ e n U EA/TEJO.

SZr Kotiio por Sodeto Zamenh&f; mecenata kategorio (aldkmiĝjis al
alia kŭrifo; ne inklufivas memhrecon en> UFA).

PT; Pa&ono dc TEK>: pagas 3-bblc la kntizon dc MJ< Tl pof subtoni
TEJŬ (nc Inkluzivas membrecon); rlcevas la reuuon Korvtakto kaj aliajn
eWofwĵojn de TEJO.

MJ(T )t MEMBRO KUN JARUBRO KAJ LA REVUO ESPERANIO
RETE (KAJ Ĝ!S INKL. 29 JAROJ MEMBRO EN TEK) KUN

KONTAKTO sen plia pago).

MA{“T^MEMBfiOTABONA^nDWELlVU(^I^PtJJSLAR£VUO

ESPERANia

Kto:abwwaliarevuo KONTAKIO,senmembrkoejj
UEA/TEJa

PT: PAmoNo DETEJOt porsubieniTEJO

(ne iimkluzivas membrecdn); rjcevasla revuon KONTAKTO

KAJAUAJNEUX 3 NAĴQJNDeTEJ 0 L

www.tejo.org

Redakcie

Dumonata socikultura revuo de Tutmonda Espe-
rantista Junulara Organizo (TEJO), eldonata de
Universala Esperanto-Asocio (UEA).

Fondita en 1963.

N-ro 246 (2011:6), 46-a jarkolekto
ISSN 0023-3692.

Legata en ĉ. 90 landoj.

TTT-paĝo: http://kontakto.tejo.org.

Eldonanto (administrado, abonoj, anoncoj): UEA:

Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam,
Nederlando; tel.: +31 10 436 10 44, fakso: +3110
436 17 51; ret-adreso: <uea@co.uea.org>.

Redakcio: Kontakto, Rua Jose Guidini Jr, 229, Ri-
beirao Preto, SP. Brazilo, 14093-540 <kontakto@
tejo.org>

Redaktoro: Rogener Pavinski
Enpaĝigo: Romulo Felicio

Saluton!

Jen finfine ni pretigis la lastan numeron de la jaro
2011. Tiel kompletiĝas nia unuajarkolekto en Kontakto
kaj tiu ĉi atingo tre ĝojigas nin. Ekde nia komenco,
fine de 2010 kaj dum 2011, ni klopodis laŭgrade
kaj konstante plibonigi nian laboron. Ni grandparte
sukcesis kaj tio ne povus okazi sen la kunlaborado de
multaj personoj, al kiuj sube mi dankas.

Sen la nemalhavebla, diligenta kaj volontula provlegado kaj korektado de Rob
Moerbeek, vi certe forĵetus ĉi tiun revuon, tiom multaj estus la lingvaj fuŝaĵoj. Mi devas
danki al Romulo, kiu eltenas miajn frumatenajn telefonalvokojn ĉe la fino de ĝia bela
grafikumado; Johano el Skonpres, kiu respondecas pri la ĉiam pli bona papero, sur kiu
la revuo estas presata; Floreal Martorell, ĉiam preta kunlabori pri la premioj, kiujn ni
disdonas al niaj kunlaborantoj. Mi ankaŭ dankas al la TEJO-estraro, al ĉiuj en la CO de
UEA kaj fine al ĉiuj niaj fidelaj kunlaborantoj, kiuj kunkreas tiun ĉi mojosan revuon, kaj
al ĉiuj, kiuj dum tiu unua jaro nin helpis, kuraĝigis kaj kritikis.

Korektado: Rob Moerbeek

Presado: Skonpres, Bydgoszcz (Pollando), <skon-
pres@poczta.onet.pl>

Konstantaj kunlaborantoj: Aleksander Osincev
(Rusio), Sergey Tyirin (Israelo), Alexandre Baudry
(Francio), Gabriel Osho-Davies (Niĝerio), Victor
Sole (Katalunio), Simmon K. Barney (Usono), Et-
suo Miyoshi (Japanio), Ivo Miesen (Nederlando),
Vasile Gavrilan (Moldavio). Facillingvaj artikoloj
estas verkitaj en la niveloj tre facila kaj facila, laŭ
la vortolisto de Kontakto. Tiu listo troviĝas en nia
retpaĝo.

La enhavo de tiu ĉi numero estas digna je tiu ciklofermo. La ĉefartikoloj ankaŭ
pritraktas la finon de reliefa periodo en lafrua historio de la homaro - la fino de USSR.
20 jarojn poste, la mondon ne plu dividas du malsamaj ideologioj. Socialismo por
plejmulto de la homaro apartenas al la pasinteco kaj la tre interesaj kontribuaĵoj pri la
temo respegulas tion.

Mi, kiel multaj aliaj esperantistoj, estas granda admiranto de la frisa muzikgrupo
Kajto. Praktike, ne eblas resti indiferenta al la belaj kaj kortuŝaj melodioj de la grupo.
Kajto, kaj ĝiaj albumoj ravas la esperantistojn jam de pli ol 20 jaroj. Tial, estis granda
plezuro intervjui la motoron de tiu lokomotivo, kiu verŝajne en sia kariero registris pli
da albumoj ol mi havas da jaroj - Nanne Kalma.

Anonctarifo: tutpaĝa 350 EUR, 1/2-paĝa 190 EUR,
1/4-paĝa 100 EUR, 1/8-paĝa 55 EUR, 1/16-paĝa 30
EUR. Anoncoj sur kovrilpaĝoj kostas duoble. Por
E-organizaĵoj 50% da rabato. Varbantoj de ekster-
movadaj anoncoj ricevas makleraĵon de 30%. Por
anoncoj bv. kontakti UEA.

Anoncetoj: por Anonctabulo 0,25 EUR por unu
vorto. Bv. sendi rekte al la redakcio aŭ al UEA.

Meze de la jaro, mi konstatis ke malmultaj el la kontribuaĵoj venis de virinoj, kaj mi
demandis min kion fari por tion ŝanĝi. Feliĉe, antaŭ ol mi povis ion elpensi, du novaj
junaj kunlaborantinoj aperis. Ĉi-eldone ni aperigas jam la duan kunlaboraĵon de ambaŭ
- de Olga Ŝilajeva la tre interesan artikolon pri malkovro rilata al la vulkano Vezuvio kaj
ĝia tragedia historio; de Ana Ribeiro la artikolon pri blogado en Esperanto. En la nuna
numero vi trovos ankaŭ la rubrikojn "La blaga blogo", "Facila" kaj "Recenzo". La TEJO-
movadajn raportojn prezentos la paĝoj de TEJO Tutmonde.

Abontarifo: Varias laŭlande. Kontrolu ĉe nia
retejo.

Malfortvidantoj: Estas kelkaj voĉlegitaj artikoloj en
nia retejo. Pliajn oni povas peti de Vasile Gavrilan
<pangavrilan@gmail.com>. Kasedlegantoj sendu
po du kasedojn de 90 minutoj al Rob Moerbeek,
Zwaansmeerstraat 48, NL-1946 AE Beverwijk, Ne-
derlando. Kun la poŝta glumarko de "Cecogramme"
(viro kun blanka bastono).

Kontakto en radioj: Radio 3ZZZ: http://www.3zzz.
com.au/

GD Edukado kaj Kulturo

Tiu ĉi eldono estas financita kun subteno de la
Eŭropa Komisiono. La publikaĵo tamen reflektas
nur la vidpunkton de la unuopaj aŭtoroj, kaj la
Eŭropa Komisiono neniel respondecas pri ajna
uzo de la informoj.

La redakcio kaj la eldonanto ne
respondecas pri la opinioj de
unuopaj aŭtoroj.

Tiu ĉi jaro prezentis al ni plurajn defiojn. La ĉiam kreskanta volo fari pli kaj krei ion
novan samtempe kreskigis la postulojn pri nia laboro. Ni ĝojas se vi decidas resti kun
ni venontjare! Ek al 2012!

Rogener PAVINSKI

ENHAVO

Reagoj, Informe, Temo-sugestoj _4

Intervjuo NanneKalma-“Muzikoestasĉiaminternedemi” _ 5

La blaga blogo Blogo pri heroo | kulpulo _ 9

Ĉefartikolo USSR - BO jarojn poste _ IO

Ĉu Okcidenten, ĉu Orienten? _I I

Multfoja reviviĝo laŭlonge de unu vivo _12

Freneza mondo de Kusturica: Ĉiu trovos lokon por si_ _16

Recenzo _17

Historio Fajra bato de Vezuvio _ 18

Facila Ekblogu Gsperante nun! _ 20

TGJO tutmonde 21

RGAGOJ

Viaj reagoj kaj komentoj estas bonvenaj. Kontaktu
nin per la retadreso kontakto@tejo.org

En lo artikolo "Memkritike pri lo cifereco revolucio" Leonordo JANZ tute provos,
ke lo plio de tio, kio estos interŝonĝoto en lo socioj komunikiloj, estos tempoperdo.
Tomen estos bone interŝonĝi solutojn, ĉor tio molfremdigos lo konotojn. Grondo
tempoperdo estos lo diroj, kioj "bonon nokton" "dormu bone" "nun mi mongxos
ponrostoĵon" "nun mi vestiĝos" "hovu belojn sonĝojn" koj 126 plioj komentoj.

Monuel CAMPAGNA - Konodo [per 'Facebook']

INFORMG

Abono-ka m pa njo

TEJO kaj la revuo Kontakto eklanĉas abono- kaj membro-kampanjon, kiu disdonos
premion por novaj membroj. Personoj, kiuj unuafoje aliĝos al TEJO aŭ aparte abonos

Kontakton komence de 2012 ricevosTEJO aŭ Kontakto-
T-ĉemizon. Ricevos ilin tiuj, kiuj aliĝos/abonos en
januaro kaj februaro. Pliajn detalojn en nia retejo:
kontakto.tejo.org

Universala Lingvo

La usona reĝisoro Sam Green ekis kampanjon
por disvastigi sian dokumentan filmon "The
Universal Language" (La Universala Lingvo).
Kadre de ĝi, nova dulingva (angla, Esperanto)
retejo por la filmo estis lanĉita. En http://
esperantodocumentary.com/ eblas mendi
lumdiskon aŭ spekti la filmon enrete aŭ elŝuti
ĝin kontraŭ 5 usonaj dolaroj. Intertempe la filmo
ekhavis novan, pli belan kovrilon.

Premioj

Gajnis la
2^ Volumon
dela Hiphopa
Kompilo la

kunlaborantoj Olga Ŝilajeva,
Viktoro Sole kaj Gregorio Nagu. Ili
kunlaboris por la numero 2011:5
kaj estis lotumitaj inter ĉiuj
kunlaborantoj portiu eldono. La
MP3-formajn albumojn disponigis
la diskeldonejo Vinilkosmo
[http://www.vi nilkosmo-mp3.
com].

Temo-sugestoj

Ĉu vi ŝatus verki por Kontakto, sed
mankas inspiro?

Ni proponas al vi kelkajn temojn
kiel sugestojn pri artikoloj porvenontaj
numeroj de Kontakto. Sentu vin
libera ankaŭ por fari proponojn. Ni
bonvenigas vian partoprenon!

Jen sube la aktualaj temo-sugestoj:
(pliaj detaloj pri ili troviĝas en nia
retejo kontakto.tejo.org)

#Facila teksto

Kontakto ĉiam bonvenigas facillingvajn
artikolojn pri kiu ajn temo. Detalojn kiel
verki facillingve legu en nia retejo.

#Ekologio

Troa poluado, transgenaj manĝaĵoj
kaj klimatŝanĝiĝo. Kiel protekti la
biodiversecon, la endanĝerigitajn
speciojn kaj la naturajn mediojn? Kiuj
estas la nuntempaj teknologiaj solvoj
por la naturprotektado?

#Konsumismo

Ĉu vi aĉetas superfluajn varojn? Ĉu
konsumismo helpas disvolviĝon aŭ
malsanigas la socion?

# Drogoj

Kiel oni konsciigu pri iliaj danĝeroj? Ĉu
la malpermeso estas efika? Ĉu laŭleĝigi
ilin estas la plej bona solvo?

# Recikligo kaj rubaĵoj

La destino de rubaĵoj estas akuta
problemo en nia nuntempa socio.
Recikligo fariĝas pli kaj pli grava kaj
necesa en la mondo.

# Tabako

Malgraŭ la nuntempa provo sieĝi
ilian reklamadon kaj konsumadon,
cigaredoj estas unu el la plej vendataj
produktoj en la mondo.

# Polemikaj tradicioj

Ĉu en via lando aŭ regiono ekzistas
polemikaj tradicioj, kiuj ne plu
kongruas kun la ĉirkaŭaĵo aŭ kiuj vekas
kritikojn el parto de la socio?

# Astrologio

Sciencistoj rigardas la stelaŭguradon
kiel ŝajnsciencon aŭ superstiĉon. Kaj
vi, kion vi opinias pri la temo?

# Hejmbestoj

Kian rolon havas la hejmbestoj en la
homa vivo?

Limdatoj

2012:1 -'

l a de februaro

2012:4-1

a de aŭgusto

2012:2 -1

l a de aprilo

2012:5-1

a de oktobro

2012:3 -1

l a de junio

2012:6-1

a de decembro

NUMGRO 246 (20IL6)

en multaj lingvoj. Lia Esperanta ensemblo Kajto estas unu, se ne la plej
elstara muzikgrupo en la Internacia Lingvo. Pro ĝi, esperantistoj konas lin
kielfolkloran muzikiston. Kantantepri la maro, ŝipoj kaj laste ecpri trajnoj,
li tamen komencis frue kiel rokmuzikisto en la grupo 'Pugh's Place/fine de
la 60-aj jaroj.

Kajto estis 4-persona Esperanto-muzikgrupo, kiu ekestis en Frislando,
provinco en la nord-orienta parto de Nederlando en januaro 1988. De sia
komenco la grupo jam koncertis en multaj landoj, ne nur por Esperanto-
publiko kaj ankoraŭ kvarope eldonis kvin kompaktdiskojn: 'Kajto
(Flugdrako)'en 1989, 'Procesio Multkolora'en 1991, 'Tohuvabohuo'en 1993,
"Masko" en 1999, kaj "Lokomotivo rulu nun!" de 2004.

Nanne Kalma, Ankie van der Meer, Marita Kruijswijk kaj Marian Nesse,
krom Kajto, antaŭe kunludis ankaŭ en la frislingvaj 'Kat yn 't Seil' kaj
'Liereliet' Sed tiujgrupoj finiĝis kaj nuntempe Kajto estas nur duopo. Post
foriro de Marita kaj Marian, Nanne kaj Ankie daŭrigas Kajton kaj lanĉis
antaŭnelonge la 6an albumon de la grupo: "Duope" de 2011.

Pri Kajto kaj lia muzika kariero, Kontakto intervjuis Nanne Kalma, kiu
dum la lastaj 11 jaroj (2000-2011) lanĉis 12 albumojn. Ne hazarde li diras,
ke muziko ĉiam estas en lia kapo - kaj feliĉe, en ĝi ankaŭ ne mankas ideoj
por la estonto.

En kiom da grupoj vi partoprenis,
kaj kiom da albumoj vi registris
en via kariero?

En 1965 kun kelkaj amikoj
mi komencis ludi en mia unua
rokbando 'The Example\ Post
kelkaj jaroj ni ŝanĝis la nomon al
'Pugh's Place'. La bando ekzistis

ĝis 1970 kaj ni faris 2 albumojn.
Fakte nur unu albumo de la bando
estis eldonita oficiale kaj la alia
estis viva surbendigo. Ĝi estis farita
sen nia scio, ne vere kontraŭleĝe
sed tamen iomete strange. De
1970 ĝis 1972 mi ludis en folk-
bando 'Farmers Union', ni faris unu

albumon. En 1999 aperis skatoleto
kun 2 KD-oj kun ĉiuj surbendigitaj
kantoj de 'F U'. De 1972 ĝis 1976
mi ludis en skifla[l] grupo 'Plok'
kaj ni ne surbendigis ion. Kun ĉiuj
supre menciitaj grupoj ni kantis
en la angla lingvo. En 1975 mi
volis kanti en la frisa lingvo kaj
kun kelkaj amikoj mi komencis la
grupon Trolt'. La grupo ekzistis ĝis
1987 kaj ni faris 7 albumojn. En
1980 mi invitis Ankie partopreni
en la grupo. En 1994 ĉiuj kantoj de
Irolt estis eldonitaj sur 4 KD-oj en
skatolo kun kantlibro. En 1985 kun
aliaj amikoj ni havis projektgrupon,
'De Rju nommele Hearen', por la
Frisa Kultura Festivalo. Ni faris unu
albumon.

En 1986 mi komencis ludi
kun Ankie kaj Marita & Marian.
Komence ni uzis la nomon 'De
Perelaar' de la malnova grupo de
M & M. Poste ni ŝanĝis la nomon al
'Kat yn 't Seil'. Uzante la nomon 'De
Perelaar', ni faris du albumojn. De
pli-malpli 1986 ni ankaŭ kantis en
la mar-kanta grupo 'Liereliet' kaj
kiel 'Kat yn 't Seil' / Liereliet' ni faris
3 albumojn. 'Liereliet' ekzistis ĝis

Nanne Kalma ankaŭ estas
muzikinstruisto

2002 kaj 'Kat yn 't Seil ĝis 2007.

Kun la projekt-grupo 'De Heeren
Zeventien' mi faris KD-
on pri la historio de la
ŝipo 'Batavia' en 1990, kaj
poste en 1995 ni denove
surbendigis la saman
projekton por nova KD,
nun ankaŭ kun la membroj
de 'Kat yn 't Seil / Liereliet'.

En 1987 'Kat yn 't Seil'
elektis duan nomon por la
grupo; por la Esperanto-
repertuaro ni komencis uzi la^
nomon 'Kajto'. Ankie kaj mi ankoraŭ
uzas tiun nomon ĉi-momente.
Mi pensas ke la lasta koncerto
de Kajto-kvarope estis en 2007.
Kvarope ni faris 5 KD-jn. En 1998
speciala KD estis eldonita kun
kantoj de mi en diversaj lingvoj,
luditaj per diversaj grupoj.

En 1999 'Kat yn 't Seil' faris
specialan KD-on kun virĥoro, la
sama ĥoro, kiu ankaŭ kantas kun
ni en nia 'Eŭropo Trilogio'. De pli-

malpli 1999 Ankie kaj mi komencis
ludi kune pli kaj pli kaj ni ankaŭ
komencis surbendigi duope. De
2000 ĝis 2011 ni eldonis 12 KD-
ojn: 4 en la frisa lingvo, 4 en la
nederlanda, 3 en la angla kaj unu
en Esperanto, uzante la nomojn
'Nanne & Ankie', 'Nan'n Ankie',
'Ankie & Nanne' kaj 'Kajto'. De la
90-aj jaroj ĝis nun, mi havas skiflan
grupon - 'Donnie Lonnie' - kun
variantaj muzikistoj, kiu ludas de
tempo al tempo. 'Donnie Lonnie'
neniam surbendigis ion sed sonas
kiel 'Ne permesas Panjo' sur nia
'Kajto Duope'-KD.

Post kelkoj jaroj, ni konstotis
ke lo kreskodo de nio kuno
repertuoro stognos"

Kial Kajto, post pli ol 20 jaroj
kune kiel kvaropo, disiĝis?

Estis laŭgrada procezo. Marita kaj
Marian ludis ankaŭ duope jam de la
80-aj jaroj. Ili devis vivi per muziko.
Ankie kaj mi, ni instruas dum 3
tagoj semajne. Ni neniam estis tute
dependaj de la koncertoj. Ankaŭ
M & M volis fari alian repertuaron
kiel Ankie kaj mi. Pli ol ni ili ŝatas
tradiciajn kantojn kaj muzikaĵojn

por dancigi la publikon. Ni prefere
ŝatas fari novajn kantojn. Ni volis
fari projektojn ankaŭ kiam ne estis
sufiĉe da mono. Kompreneble M
& M ne ĉiam povis partopreni en
tiuj projektoj: multe da provludado
dum longa periodo kaj malmulte
da mono.

Do ankaŭ Ankie kaj mi komencis
ludi kune kaj tial malpli da tempo
restis por ludi kvarope. Post kelkaj
jaroj, ni konstatis ke la kreskado
de nia kuna repertuaro stagnas,
dum la repertuaroj de kaj Nanne &
Ankie kaj M & M sufiĉe kreskis. Do
tiam venis la momento esti konsciaj
kaj decidi ĉesigi nian
kunlaboradon en 'Kajto'
kaj 'Kat yn 't Seil' Nia
lasta kvaropa Kajto-
koncerto kompreneble
ne okazis en la sama
momento de nia lasta
Kat yn't Seil-koncerto
sed estis en la sama
periodo.

Ĉu laŭ vi, la maloftaj
koncertoj en Esperanto kontribuis

por la disigo de Kajto?

Kompreneble jes. Ni ne nur kantas
Esperant-lingve. Kiam ni estas
invititaj fari koncertojn kun niaj
aliaj repertuaroj en aliaj lingvoj,
tiuj repertuaroj kreskas kaj ne la
'Kajto'-repertuaro. Estas la sama
por Ankie kaj mi. Jam dum kelkaj
jaroj ni volis fari novan Kajto-KD-on,
sed ni havis sufiĉe da aliaj projektoj.
Ni atendis la ĝustan momenton. En

RGCGNZO

DUOPG

Kajto

Foklora

14 titoloj - VVindrose 2011

DUOPG KAJ DUONG

Kajto estas kvazaŭ "monda kultura heredaĵo" de
Esperantujo. Kiu alia esperantlingva artisto sukcesis ĝis
nun lanĉi 6 albumojn laŭlonge de bela kariero? Ekde
1988 Kajto mirigas la esperantistojn per sia rava kaj
kvalita folklora muziko de Frislando. Ili ja estis la unuaj,
kiuj lanĉis kompaktan diskon en Esperanto. Sed portiu
ĉi albumo Kajto ne plu estas la originala kvaropo, kiu
konsistigis la grupon en la pasintaj 5 albumoj. Marita
kaj Marian, nun en la grupo Kapriol', forlasis Kajton, tiel
ke ĝi koncentriĝis en la duo Nanne Kalma kaj Ankie van
der Meer, kiu decidis daŭre uzi la nomon, kiu firmiĝis
en la koro de la esperantistoj.

Tamen "Duope" bedaŭrinde ne sukcesis teni la
saman kvaliton, kiun oni trovas en la aliaj albumoj
de la grupo. Gi estas tre malproksima de la klasikaj
"Procesio Multkolora" (1991) aŭ "Tohuvabohuo"
(1993). La malĉeesto de Marian kaj Marita estas facile
rimarkebla - ja duono de la grupo ne ĉeestas. Kiel
koncepti Kajton sen la magia bekfluto de Marita kaj

la lerta akordiono de Marian? Por ne mencii la voĉojn.
Ĉio ĉi antaŭe donis al Kajto unikan sonorecon, kiu nun
en "Duope" mankas.

Kompreneble, ĉeestas la talento de la duo Nanne
kaj Ankie, kiu sukcesas atingi nian koron per kanzonoj
kiel "Rave kun vi" kun ĝia alloga refreno kaj la bela
"Surbordigitaj". Sed ne sufiĉe portio, kion oni atendas
el Kajto-albumo. La sono de la instrumentoj estas
iel kaŝita en simpleca miksiĝo kaj la rezulto estas ke
plejmulto el la kanzonoj sonas iom pala kaj sensala. La
grafika parto estas simpla, sed funkcia. En la libreto,
ili konservis la bonan kutimon aldoni resumon de ĉiuj
kantotekstoj en kelkaj lingvoj.

La vero estas ke "Duope" estas albumo de Nanne
kaj Ankie, kiuj plenrajte decidis uzi la nomon Kajto,
ĉar ĝi estas facile rekonata kaj grava. Mi tamen
demandas min ĉu ne estus pli logike konservi la gravan
postlasaĵon de Kajto kaj ekuzi novan nomon. Ordinara
kajto tipe konsistas el pluraj stangoj, kiuj firmigas ĝian
strukturon. Duonigita Kajto ne povas alten flugi.

NUMGRO 246 (2011:6)

Rogener PAVINSKI

De 1988 ĝis 2007, Kajto kiel kvaropo,
lanĉis 5 albumojn en 6speranto

2010, Flo (Floreal Martorell, estro
de la diskeldonejo Vinilkosmo)
invitis nin por 'FESTO' kaj ni ankaŭ
estis invititaj por aliaj koncertoj
en Francio kaj Belgio. Tiuj invitoj
estis la instigaj okazoj por verki
novajn kantojn por nia nova 'Kajto'-
repertuaro. Kaj kiam ni estis invititaj
por la UK en Kopenhago, ni decidis
eldoni nian novan KD-on.

Ĉu ekzistis komuna
repertuaro inter Kajto
kaj 'Kat yn't Seil7

J e s , c e r t e .
Kompreneble, la
instrumentaj bazoj. Kaj
ĉiam en la koncertoj
de 'Kat yn't Seil' ni
ludis 1 aŭ 2 kantojn
Esperantlingve kaj ofte
en 'Kajto'-koncertoj ni
kantis kelkajn kantojn
frise aŭ nederlandlingve.

"Kapriol"'. Ĉu vi pensis ankaŭ aliĝi
al aliaj muzikistoj?

Ankie kaj mi, ni ŝategas koncerti
duope. Do ĉi-momente ni ne pensas
formi novan grupon. Sed por
projektoj: Jes, ni povus aliĝi al aliaj
muzikistoj.

Ĉu la kanzonoj el "Duope" estis
ĉerpitaj el albumoj, kiujn vi
registris kiel "Nanne & Ankie" en

Kial vi ne lanĉis "Duope" kiel
"Nanne & Ankie"anstataŭ kiel
"Kajto"?

'Kajto' estas nia nomo por nia

"Ankie kaj mi decidis daŭre uzi la nomon

'Kajto'. Por mi la nomo 'Kajto' estas grava
simbola nomo."

Marita kaj Marian kuniĝis kun du
aliaj muzikistoj en nova ensemblo

aliaj lingvoj? Kiel vi elektas vian
repertuaron?

Jes, por kelkaj kantoj el 'Duope' mi
tradukis la tekstojn el la frisa lingvo.

Antaŭe mi neniam volis
traduki. Mi nur volis kanti
kantojn en iliaj originalaj
lingvoj. La unuan fojon,
kiam mi tradukis tekston,
estis antaŭ dek jaroj, kiam
mi tradukis 'Pupoj' en la
frisan lingvon. Ankie kaj mi
ĉiam ludis 'Pupoj' en niaj
ne-Esperantaj koncertoj
kaj multaj homoj volis scii
pri la kanto kaj la teksto.
Do, mi tradukis ĝin kaj
elektis novan Esperanto-
kanton por niaj koncertoj.
Nun mia sento pri
tradukado estas ŝanĝita.
Niaj frisa kaj Esperanta
repertuaroj estas por
malgranda publiko kaj
tiuj publikoj ne estas la
samaj. Do mi pensas ke
en futuro mi pli ofte volas
fari tradukojn, ankaŭ el
nia propra Esperanto-
repertuaro en la frisan.

Esperanto-repertuaro. Marian kaj
Marita diris al ni ke la nomo estas
nia kaj ili ne havas problemon se ni
uzas ĝin; Ankie kaj mi decidis daŭre
uzi la nomon 'Kajto'. Por mi la nomo
'Kajto' estas grava simbola nomo.

Ekde kiam vi kaj Ankie van der
Meer estas kune? Ĉu tio helpas aŭ
malhelpas la muzikan karieron?

Ni kune ludas de la jaro 1980,
kiam Ankie komencis kanti en la
grupo Trolt'. Duope ni ludas pli-
malpli de la jaro 1999. Ni estas
geamantoj de la jaro 2002 kaj ni
loĝas kune de decembro 2006. Ni
ne geedziĝis, sed ni multe amas unu
la alian. En nia kazo, esti kune ege
helpas nian muzikan karieron.

En la komenco de la kariero,
vi partoprenis en rokmuzika
progresiva grupo, "Pugh's Place".
Kiel okazis la migrado tra la
muzikstiloj ĝis la etna kaj folklora
muzikstilo? Ĉu vi ankoraŭ ŝatas
rokmuzikon? Kian muzikon vi
aŭskultas hejme?

La periodo de 'PP' estis fantazia.
Kompreneble, ni ludis kelkajn fojojn

mk I f

La kanzono “Mi memoras”, el la unua
KD de Kajto, rakontas kiel Nanne ludis
per kajtoj dum sia infanaĝo

Nanne Kalma kaj Ankie van der Meer

Nanne kaj Ankie kiel duopo, registris plurajn albumojn en 4 lingvoj

semajne en la tuta Nederlando.
Fakte ni ludis tro multe por ne-
profesia bando. Do la
momento alvenis ke pro
la studadoj de la band-
membroj ni devis ĉesi. Post
la koncertoj, mi ofte havis
zumadon en miaj oreloj
dum la tuta nokto. Do kiam
ni ĉesis, mi sciis ke mi ne
volas fari denove muzikon
kun tia son-forteco. Dum
festivaloj en Anglujo, mi
ĉeestis koncertojn de Cat
Stevens, 'Fotheringay' kaj
'Incredible Stringband',
kaj tiam mi sciis ke mi volas
fari akustikan muzikon. En mia
urbo Leeuwarden, mi renkontis
kelkajn 'folk'-muzikistojn kaj
mi komencis ludi kun ili en la
folk-bando 'Farmers Union'. Mi
komencis kompreni kaj ŝati tiun
muzik-stilon. Kaj tio estis inspiro
kaj deirpunkto por fari kantojn en
nova stilo.

Mi ankoraŭ ŝatas rokmuzikon.
Sed ofte mi ŝatas la energion
de tiu muziko pli ol la muzikon
mem. Hejme mi ne ofte aŭskultas
muzikon. Mi ĉiam havas muzikon
en mia kapo kaj mi sentas min ege
feliĉa pro tio. Mi kantas laŭte aŭ
interne dum la tuta tago. Kiam mi
aŭdas alian muzikon, la muziko
en mia kapo malaperas kaj plej
ofte mi ne volas tion. Nur kiam mi
devas fari stultajn laboretojn kiel
plenigi formularojn, kiujn mi ne

komprenas, ordigi, respondi al ret-
mesaĝoj, serĉi miajn okulvitrojn

"Mi konscias, kaj mi
ŝategas tion, ke muziko
estas mia maniero por
interrilati kun aliaj homoj.

ktp, tiam kelkfoje mi ek-
funkciigas la KD-ludilon. Tiam mi
aŭskultas ĉiujn stilojn de muziko
kaj ofte estas muziko de artistoj,
kiujn mi renkontis ĉe festivaloj aŭ
aliaj koncertoj.

Ĉu vi trovas tempon por fari ion
krom muziko?

De la momento kiam mi vekiĝas ĝis
la momento kiam mi endormiĝas, mi
kantas. Mi kantas dum la tuta tago;
eĉ kiam mi instruas aŭ legas libron,
diskutas aŭ manĝas. Muziko ĉiam
estas interne de mi. Muziko ŝajnas
ĉio por mi sed ne vere estas. Homoj
kaj mia interrilato kun ili estas la plej
grava afero en mia vivo. Mi konscias,
kaj mi ŝategas tion, ke muziko estas
mia maniero por interrilati kun aliaj
homoj.

Kiuj estas la projektoj, al kiuj vi

dediĉiĝas nuntempe kaj kion vi
planas por la estonto?

En 2011 ni eldonis 2 albumojn
kaj faris la muzikon por subĉiela
teatraĵo en septembro. Nun ni
devas elekti novajn projektojn
el 6 aŭ eĉ 7 ideoj. Ni certe volas
fari novan kant-ciklon pri la rilato
inter Nov-Jorko kaj Nederlando,
la periodo de Nova Nederlando
kaj Nova Amsterdamo. Ni jam
komencis studi la historion. Pri
la aliaj projektoj, hazardo ludas
rolon.

Ni volas fari novan albumon
en la frisa lingvo sed ankaŭ du
en la nederlanda: unu pri la Suda
Maro kaj alia kun ĝeneralaj mar-
kantoj. Ni ankaŭ volas finpretigi
kompaktdiskon pri la haringo [2].
Sed se hazarde ni ricevos invitojn
por Esperanto-koncertoj, ni povus
decidi fari novan Esperantan
albumon. Estas sufiĉe da ideoj en
mia kapo. Mi ne scias ĉu mi
povos realigi ilin ĉiujn, sed
se ne, ne gravas.»

Kunlaboris: Ricardo Dias
Almeida

Rimarkoj:

[ljSkiflo estasfolklora muzikstilo
kun influoj de ĵazo, bluso kaj
kontreo.

[2] En la historio de Nederlando,
kaj ankoraŭ nun, la haringo estis
kaj estas la plej gravafiŝo.

Informoj

Retejo de Kajto:
http://www.kajto.co.nl/

Retejo de Nanne kaj Ankie:
www.nanne-ankie.nl

YouTube

http://youtu.be/NOmd69TNcjY
Intervjuo kun Ankie kaj Nanne, kun
interesaj informoj, interalie pri la
komenco de la grupo.

Kat yn't Seil - De Lizere Man
http://youtu.be/qHZly2LJ6KE

NUMGRO 246 (2011:6)

Viktoro SOLE- Katalunio

Blogo pri

heroo | kulpulo

Johano, kiel kutime parkis sian kamionon en la
alta parto de la strato. Li, jam tre laca pro la longa
vojaĝo, desaltis el la veturilo kaj iris hejmen. Estis
tre malfrue kaj la kvartalo jam estis dormanta.

Post kelkaj minutoj, la kamiono, eventuale
malbone bremsita, komencis malsupreniri laŭ la
strato.

Hazarde, neniu piediris nek ĉeestis tie kaj la
kamiono koliziis kontraŭ aro da rubujoj. Bonŝance
nenio okazis krom bruo kaj kelkaj difektetoj en
tiuj ujoj kaj en la kamiono. Nur malgravaj damaĝoj,
kiuj estos senprobleme kovritaj fare de la asekura
kompanio.

Post kelkaj minutoj, la kamiono, eventuale
malbone bremsita, komencis malsupreniri laŭ la
strato.

Hazarde, Maria, ĝuste en tiu momento, estis
trapasinta la straton preter la rubujoj kun sia bebo
en siaj brakoj. La bebo subite malsaniĝis, kaj vidante,
ke li havas tre altan febron, ŝi decidis porti lin al la
hospitalo. Malbonŝance, la kamiono mortigis tuj
ambaŭ.

La postan tagon, Johano estis famulo siakvartale.
Homoj amuze komentis la noktan promenadon de
la ŝarĝaŭto. Dum la tuta tago, oni mokdiris al li:
"Johano, kie estas via kamiono?" kaj ĉiuj donis al li
afablajn frapetojn sur la ŝultro.

La postan tagon, Johano estis famulo siakvartale.
Homoj, teruritaj pro la okazaĵo, komentadis la
noktan tragedion. Dum la tuta tago, oni flustris lian
nomon, sed neniu emis alparoli nektuŝi lin. Tamen,
Johano bonvenigintus brakumon.

Vespere, kiel kutime, li iris al la trinkejo. Tie,
la amikoj akceptis lin kiel la okazaĵan heroon.
Kompreneble, li kore invitis trinki la amuzitajn
amikojn kaj ili ĉiuj kantis kaj amuziĝis, ĝis Marko, la
trinkejestro, avertis ilin, ke jam estas la ferma horo.
Brueme, ili disiĝis kaj iris hejmen.

Vespere, la trinkejo estis duonmalplena. La
malmultaj ĉeestantoj kompate rigardis Johanon,
kiu eniris tute sola, kaj malparoleme trinkadis en
la malluma eja angulo. Je la ferma horo, Marko ne
kuraĝis averti la ununuran klienton, kiu, silente kaj
kapkline, ankoraŭ restis ĉe li.

LA BLAGA BLOGO

20 jarojn poste

E n la kristnaska tago de la jaro
1991, dum cerimonio elsendita
trasatelite tutmonde, Miĥail
Gorbaĉov oficiale anoncas ke, post
69 jaroj, USSR finiĝis. La Unio de
Sovetaj Socialismaj Respublikoj aŭ
Sovetunio, kiu dum la lastaj jaroj
kunigis 15 respublikojn, estis la plej
granda lando de la planedo, kovrinte
sesonon de la Tera surfaco.

La sistemo, kiu regis Sovetunion
dum tiom da jaroj, fine kolapsis,
kaj la rezulto estas ke socialismo
nuntempe havas tre malbonan

reputacion. Certe ne helpis la
spertoj pri la totalismaj reĝimoj,
kiuj alkroĉiĝis al tiu unupartia
politika sistemo, kiel tiu de Josif
Stalin (1927-1953), kiu decidis
simple ekstermigi ĉiujn realajn aŭ
potencajn malamikojn. La muro
falis, la homoj kredis je kapitalismo,
sed postla ekscitiĝo kun la Okciento,
venis frustriĝo kun la sekvoj de tiu
alia sistemo, kiu hodiaŭ permesas
ke unu miliardo malsatu. Kiun
alternativon oni havas? Ĉu la mondo
estas senelirejo?

Ŝanĝiĝis la sistemo, sed la
regantoj kaj povuloj restas esence
la samaj. 20 jarojn poste, miloj da
homoj nun iras surstraten en la
plej grandaj protestoj ekde la fino
de Sovetunio. La rusoj kritikas
la koruptadon, trudemon kaj la
supozeblan trompon en la balotoj
por la parlamento, gajnitaj de
la partio de Putin, kiu, ŝanĝante
nur la oficon, regas Rusion jam
de 12 jaroj. Li nun planas reveni
venontjare kiel prezidanto. Ĉu la
popolo permesos?»

Dmitri Breĉalov

MMBE

La rezultoj de la elektoj en la Rostova regiono laŭ informoj de Centra Clekta Komisio montras la totalan sumon je 146.47%. Kiel
konsekvenco la rusoj organizis la plej grandan publikan manifestacion post la fino de socialismo antaŭ 20 jaroj

NUMGRO £46 C£0II:6)

Vasile GAVRILAN - Moldavio

N otinda parto de la loĝantaro de
Moldavio ankoraŭ nuntempe
bedaŭras la disfalon de Sovetunio.
La plejmulto el ili estas alilandanoj,
kiuj elektis daŭrigi sian vivon en la
nova lando - rusoj, ukrainoj, gagaŭzoj
(turkida popolo, kiu havas aŭtonomion
en la suda parto de Moldavio) kaj

aliaj malplimultoj ruslingvaj. Sed
troviĝas ankaŭ kelkaj moldavoj kiuj
dividas la saman bedaŭron. Ilia aro
konsistas el maljunuloj, kiuj vivadis
la plej grandan parton de sia vivo en
socialismo.

Oni povas kompreni tiun situacion
dumaniere: Unue, ĉar ĉia memoro aŭ
travivaĵo de la juneco delonge pasinta
plikariĝas en la pensiga maljuneco
- Tia estas homa kondiĉo, ne nur
moldavia. Due, ĉar tiuj
homoj troviĝis en pli longa
periodo subpremataj de la
komunista propagando kaj
ideologio. Do ili ĝenerale
pli malfacile komprenas
kaj akceptas alian homar-
ordon, aliajn valorojn aŭ
ĝuste la liberecon pensi alie.
Aŭ pli reale, la nostalgio de
USSRpovas estikomprenata
kiel konsekvenco de la
malriĉeco kiun travivas
nun Moldavio.

Ĉiuj unuopaj industrioj el
ĉiuj 15 landoj de Sovetunio
estis tiamaniere aranĝitaj

Moldavio en 1985

ke ili dependu unu de la aliaj, tiel
ke ili ne povas memstare evolui.
Tial, kiam Moldavio gajnis sian
sendependecon en la 27-a de aŭgusto
1991, ĝia ekonomio disfalis neeviteble.
Bedaŭrinde oni proklamas ke la
prosperon, kiun Moldavio havis antaŭ
la sendependeco, oni eĉ hodiaŭ ne
sukcesis regajni.

Ĉiuj revolucioj (kiel la disfalo de
Sovetunio) alprenas neeviteblan
malstabilecon politikan, ekonomian,
socian ktp. La saman aferon oni hodiaŭ
spektas okazi ankaŭ en Libio kaj en
la landoj de Mezoriento, skuitaj de la
politikaj ŝanĝoj. La dramo de Moldavio
estas ke tiu transiro daŭras pli longe
kaj pli dolorige ol oni povis antaŭe
prognozi. Tiu situacio eblas pro la
moldavia socia malunueco. Do neniu
plu estu mirigita ke granda parto de
la moldavianoj eĉ hodiaŭ ne scias
kion deziri aŭ kien iri, ĉu Okcidenten,
ĉu Orienten. ■

Multfoja reviviĝo
laŭlonge de unu vivo

Tradukis: Sergeo TYRIN - Israelo

/ -Z

En USSR la ĉiutaga vivo baziĝis
surŝtata mensogado kaj subpremo
desociaj “elementoj” La Vivo
malantaŭ lafera kurteno, pri kiu la
okcidentaj landoj dum pluraj jaroj
apenaŭ havis nocion. Kiel simple
transvivi en tiufreneza realo, iom
senvualigas ĉi tiu biografia rakonto
de virino, kondamnita al ĉiama
juĝateco pro ne-faritaj krimoj
de sia patro kaj naskiĝo kun “ne-
taŭga” nacieco.

L a aksiomon de Exupery [1], ke "ni
ĉiuj devenas el la infanaĝo”, ne
kontestas eĉ la psikoterapiistoj, kiuj
diras ke niaj problemoj en la plenaĝo
radikas ĝuste tie - nur atingu la
fonton, kaj la homo ekstaros de la
sofo renovigita. Ne kuŝigu min sur la
sofon. Mi volas vidi kaj scii nenion el
tio, kion ŝparis al mi la mizerikorda
memoro. En mia memoro ekzistas
faŭko, en kiu estas entombigitaj la
radikoj de miaj anim-problemoj.
Estu benata la kuraca forto de la
forgeso, kiu donis al mi la eblon
kreski kiel sufiĉe normala, vigla,
ĝoja knabino.

Mi sufiĉe multon kaj detale
memoras el tio, kio estis "antaŭe”,
kaj en la aĝo de 3 jaroj mi jam
klare distingis min de la ĉirkaŭanta
mondo, kiel la plejmulto de normalaj
infanoj. La amnezio komenciĝis
la 3-an de oktobro 1937, kiam mi
iĝis 4-jara kaj mia patro 34-jara: ni
naskiĝis en la sama tago. Ekde tiu
ĉi tago kaj dum plena jaro poste -
nur blanka makulo. NENIO! Post
kelkaj jaroj, kiam mi fortiĝis anime
kaj emocie, oni rakontis al mi kio
okazadis en tiu tempo. Tiuj rakontoj
iĝis por mi informo, tre dolora, sed
nur informo, ne komparebla kun la

emocie-detruaj travivaĵoj.

Nun mi klare scias, ke mian patron,
Viktor Grigorjeviĉ Magaziner, ĉef-
inĝenieron de la leningrada fabriko
"Boljŝevik”, sendis al la morto
persone Stalin, Molotov, Kaganoviĉ
kaj Voroŝilov jam en februaro 1938,
kaj lian pli aĝan fraton Aleksandr
unu monaton pli frue. Singarde
oni rakontis al mi pri la forvojaĝo
de panjo kaj frato (tion, imageble,
mi devus memori; sed ne). Pri
tio ke dum unu jaro mi aspektis
kiel "malakcelita”[2j, kaj nenion
demandis. Cetere, ankaŭ pli poste
mi nenion demandis.

Jakov Fjodoroviĉ Zolin, lia edzino
Sonja - la fratino de panjo, kaj
iliaj gefiloj iĝis mia dua familio
kaj pluraj periodoj el mia vivo

ligiĝas kun ili. Foje... mi memoras
tion klare, kvazaŭ tio okazus
hieraŭ: infanĝardeno, tag-fino.
Baldaŭ alvenos Sonja kaj prenos
min hejmen. Finfine oni vokas
min: "Nataŝa, paĉjo venis!”; kaj mi
frostas surloke, mia infana animo
momente ŝtoniĝis. Sed tuj, trankvile
mi klarigas al mi mem: "Ne, ne estas
paĉjo. Estas Jaŝa (tiel mi nomis
Jakov)” Tiam mi havis ses jarojn.
Kaj tiam mi jam certe sciis ke paĉjo
ne venos. Neniam venos.

Sur pado al Murom

Dum aŭgusto-septembro 1941
la ĉefa inĝeniera-teĥnika kaj labora
personaro de la leningrada fabriko
N^5 estis evakuita al la regiono
de Murom (300 km oriente de

NUMGRO £46 C£0II:6)

Moskvo). Jam en la unua tago de
la milito, Jaŝa enregistriĝis kiel
volontulo por batali; sed li estis
ordonita evakuigi la fabrikon kaj
tuj komenci provizadon per armiloj
por la fronto.

En 1946 la familio Zolin kune kun
avinjo revenis al Leningrado. Tiujare
mia frato Volodja finstudis la 10-an
klason, sukcesis en la ekzamenoj,
estis akceptita kaj ricevis lokon
en la studentloĝejo. Dumsomere li
venadis viziti nin. Poste, kiel kutime
neatendite, venis la malfeliĉo.

Foje dum la somero de 1948,
panjo kiel kutime vojaĝis al Murom
“markiĝi”[3]; ŝi revenis kun malĝoja
informo: ŝi estis instrukciita
maldungiĝi de la laboro kaj foriri
al Norda Kazaĥio. Ni abrupte
estis forplukitaj el ne-nia vivo, kaj
revenigitaj en la antaŭan, veran,
kie ĉiu ricevu laŭ sia etikedo -
FAMP (famili-ano de malamiko de
la popolo). Tiel ke ni ne forgesu
pri “nia loko”. Ĝis Moskvo mi kaj
panjo veturis kune, renkontiĝis
kun Volodja, kaj denove adiaŭis:
mi al Leningrado kun la Zolin-oj
por daŭrigi la studadon, panjo - al
nesciata loko, kien el la stacidomo
forveturis var-trajnoj.

La amata urbo

Mi revenis en mian urbon, kie mi
naskiĝis kaj vivis dum sep kaj duona
jaroj. En Leningrado regis mizero;
ne la malriĉeco, al kiu ni alkutimiĝis,
sed reala mizero. Mi estis tutsenca
“superflua buŝo” kaj Jaŝa, kiu tiam
studis por universitata diplomo,
devis forlasi la studojn kaj eklabori
en fabriko. Ĉiuj antaŭ-militaj mebloj
estis, kompreneble, forbruligitaj
dum la Blokado de Leningrado far
germanoj.

Filo de kamparano, inĝeniero-
ekonomiisto, elstariĝinta el sia
rondo, Jakov Fjodoroviĉ Zolin
havis du neforigeblajn makulojn
en sia alikaze senriproĉa biografio:
edzinon-judinon kaj filinon de
dispafita malamiko de la popolo,
kiun li amis kaj kreskigis kiel sian
propran, esperante adopti ŝin, tiel
donante al ŝi alian naciecon kaj alian
socian statuson. Sed kvankam mi tre
amis lin, mi traktis tian paŝon kiel
perfidon de mia paĉjo.

Leningrado ankoraŭ ne
renormaliĝis de post la milito, kies
spuroj estis videblaj ĉie. Mi kaj

Sonja staradis en longegaj vicoj por
produktoj; la akirado de terpomoj
kaj aliaj legomoj estis nun mia devo.
Mi kaj ŝi ĉefe nutris nin per griza
pano, terpomoj kaj makaronioj.
Butero kaj aliaj delikataĵoj estis
rezervitaj por la pli junaj gefiloj:
ili bezonis kreski. Panjo tiam per
nenio povis helpi. Ŝiaj leteroj estis
malfacilaj - en Norda Kazaĥio, kien
ŝi estis veturigita en varvagono ĝis
Petropavlovsk, kaj ankoraŭ 136
kilometrojn en kamiona karoserio
ĝis la vilaĝo Kornejevka, ŝi estis
asignita al kamparaj laboroj. Dum
la noktoj, relegante ŝiajn leterojn,
mi ploris. Unu tagon ŝi perdis
la konscion en la kampo, estis
enhospitaligita. Kaj tuthazarde el
inter ŝiaj dokumentoj oni trovis
unu taŭgan: kiam ŝi estis eksigita
el la leningrada universitato pro
malproleta deveno, ŝi dum iu tempo
studis en instruistaj kursoj. La atesto
pri tio savis ŝin: oni donis al ŝi lokon
de instruistino en bazlernejo. Ŝi
ekricevis monon - el kiu 14 ŝi sendis
al Sonja, 14 al Volodja. Ankoraŭ 14
por pagi por la angulo kie ŝi dormis
surkofre. Perlarestantaj 14 ŝi vivis...
Kiamaniere? Mi ne scias.

Kie studi?

En la 10-a klaso, kiam la lasta
jarkvarono estis proksimiĝanta al
sia fino, mia literatura instruisto
petis min resti post la lecionoj; li
forprenis el sia teko manlibron
“Superaj Lernejoj de Leningrado” kaj
enprofundiĝis en ĝian enhavon. Li
diris: “Vi devintus iri al Universitato,
sed vi ne estos akceptita”. Li plej
verŝajne ne nur kalkulis je mia
'5-a punkto' [4] sed sciis ĉion pri
mi (la jam menciita FAMP, famili-

ano de malamiko de la popolo).
Finfine ni alvenis al la decido ke
la plej sendamaĝa loko estus la
Arboteĥnika akademio.

La akceptajn ekzamenojn mi ne
timis, sed evidente la ekzamenantino
ricevis buŝan ordonon nepre 'tranĉi'
min en ĉi-lasta ekzameno: starante
ĉe la tablo mi klare respondis ĉiujn
demandojn sur la listo; poste ŝi
ordonis skribi sur la tabulo aron
de formuloj, kion mi faris. Tiam ŝi
donis al mi blankan paperon kaj
komencis rapide kaj nervoze dikti
unu formulon post la alia. Kiom
estis? 30? 50? Finfine ĉe unu mi
stumblis. Ŝi kontente prenis la
nototabelon dirante: "Vi devos
serĉi alian fakultaton.” Dume mi
estis agitiĝe cerbumanta: ĉe '4' mi
ankoraŭ havos sufiĉan noton; ĉe
'3' mi vere iros al alia fakultato.
Ŝi enskribis 'Hejf.a,.' (mallongigo
de "HejvjOB./ieTBopHTe./ibHo” =
"nekontentige”: la plej malalta ebla
noto, signifanta plenan nescion de
la ekzamena materialo).

En la morgaŭa tago mi portis miajn
dokumentojn al la Celuloza-papera
instituto, kie ili estis akceptitaj.
Kiam la listoj kun matrikuligitoj estis
pendigitaj, mia familinomo mankis.
Rigardante al mi per trankvilaj
okuloj, oni klarigis ke miaj analizoj
de urino kaj ekskremento estis
malfruaj kaj sekve estas neniu eblo
enlistigi min.

Miaj amikoj alarmiĝis kaj elsciis
ke en tiuj tagoj funkcias komisiono,
trovanta lokon sur la vastaĵoj de
Sovetio por malsukcesintoj en la
universitatenira konkuro. Tie oni
proponis al mi la Instituton de
Forstokulturo en Petrozavodsk,
Karelo-Finna SSR. Mi senprokraste

CGFARTIKOLO

sendis miajn dokumentojn. En
oktobro ĉiuj miaj amikoj komencis
siajn studojn; miaj dokumentoj
tamen revenis kun la noto, ke la
akcepta komisiono ricevis ilin "tro
malfrue".

Racia, Virta, ĉterna [5]

En la bela somero de 1953
(Stalin mortis en marto 1953 kaj
tuj estis abolita lia personkulto kaj
multaj liatempaj malpermesoj),
kiam ankoraŭ etskale komencis
reveni homoj el la koncentrejoj
kaj ekziloj, kiam la nocio de
'malamiko de la popolo' ricevis
neaŭdigitan demandosignon, antaŭ
la gefiloj de 'malamikoj' la perpleksa
ekzekutivo komencis malfermi
pordojn. Havante jam du jarojn de
laboro kiel instruistino kaj elstaran
laborkarakterizon mi certis ke mi
povus eĉ akceptiĝi en universitaton,
malgraŭ la ne malaperinta 5-a
punkto. Kaj mi prezentis la
dokumentojn al la Leningrada Ŝtata
Pedagogia Instituto, por la fakultato
de pedagogio kaj psiĥologio. En la
destinita dato mi trovis en la listo
de matrikulatoj mian familinomon,
apud kiu staris 'elstare'.

Absolute nepre estas rakonti
pri tio kio okazis en la printempo
de 1957. Iel oni ne tuj rimarkis

ke la kurttempa 'degelo' finiĝas.
Mia konato, filo de nia respektata
profesoro, invitis min al la
universitato por aperta diskuto; la
enorma aŭditorio estas plen-plena,
ĉiuj estas ekscititaj. Pupitro, kie
la studentoj tuj ekprezentos siajn
raportojn; tablo, malantaŭ kiu kelkaj
dece aspektantaj homoj - ili invitas

la studentojn paroli pri tio kio
ĝenas ilin, paroli malferme, sen
timo. Ili komprenas ke post
la publikigo de eraroj de la
periodo personkulta, estas pluraj
demandoj. Ne tute klaras kiuj ili
estas (kvankam tio devus esti!).
La ĉefraporton, pri ekonomio de
socialismo, prezentas mia amiko
kaj ekflamas arda polemiko,
nenion komunan havanta kun
ekonomio. La homoj malantaŭ
la tablo ne enmiksiĝas, nur
aŭskultas. Ekaŭdiĝis pluraj
subtenantoj de la "malnova ordo",
dum kiu estis tiom da bono -

sonas strange, mi tuj estis akceptita
por posteno de "inĝeniero"! Mi havis
bonajn rilatojn kun la laborantoj
de la kopia fako, kaj ni kopiadis tie
poemojn de Gumiljov, Mandelŝtam
kaj aliajn malpermesitajn
materialojn. Hejme kuŝis ĉe mi kopio
de "Doktoro ĵivago", mi kutime lasis
la ŝlosilon en antaŭdecidita loko,
kaj ne malpli ol dudek homoj legis
ĝin; neniu denuncis al la aŭtoritatoj
(tiutempe unu lektoro, ĉe kiu oni
trovis unu folion de la anglalingva
teksto, estis sendita koncentrejen).
Sed tia idilio ne povus daŭri longe.
Unu tagon vokis min la estro de tute
alia fako kaj avertis ke "oni scias" pri
miaj rilatoj kun la kopimaŝino kaj ke
li persone insiste rekomendas al mi
trovi alian laborlokon.

Pri justuloj en Sodomo

La patrujo-duonpatrino faris
ĉion eblan por ke ni plej facilanime
povu disiĝi de ŝi. Kvankam mi jam
maldungiĝis, mi - kiel ĉiuj - devis
trapasi 'malvarman duŝon' en mia
buroo: sen laborkarakterizo la
peto-dokumentojn pri permeso
elvojaĝi oni ne akceptis. Mi ankaŭ
trapasis lango-vipadon en la partia
kunsido en la lernejo, kie mi jam 14
jarojn ne laboris, post kiam mian
bopatrinon trafis koratako. Ili nek
havis kompaton al mia maljuna
patrino, kiu estis devigita viziti
instancojn kaj subskribi permesojn
por mi - plenkreska - forvojaĝi. Ĉiu

ekzemple egala rajto de supera
eduko... "Kio?!" - mi eksaltas kaj
rapidas al la pupitro. Ekscitite,
koncize kaj precize mi listigas
la etapojn de mia 'odiseado' kaj
revenas al mia loko, dum min
sekvas forta aplaŭdo.

Pri tio, ke temis pri bone planita
provoko "por malkaŝado", ni ne
tuj divenis. Evidentiĝis ke krom
mi ĉeestis la "diskuton" ankaŭ aliaj
studentoj de nia instituto, kaj ili
sekve kreis rondon por ellabori
rekomendojn por daŭra evoluigo
kaj plibonigo de la soveta reĝimo.
Unu fojon ili invitis min kaj mian
amikinon al ilia vica kunveno;
tiu-vespere dum ni jam estis
nin plibeligantaj en la studenta
dormoĉambro, subite envenis knabo
kaj invitis iri kun li al kinejo. Ni ne
persone konis lin - li estis mistera.
Onidiroj cirkulis ke en la armeo li
servis en "speciala sekcio". Do, sen
ajna preteksto li vokis nin al kinejo.
Ni, kompreneble, klarigis ke oni
atendas nin aliloke, sed li insistis,
kaj ankaŭ la kinejo estis pli alloga.
Post kelkaj tagoj ĉiuj ĉeestintoj
de tiu kunveno estis arestitaj. La
kino-umado savis nin. Evidente ke
dank' al ligoj al lia inta (aŭ anta?)
servo li sciis tion anticipe, kaj kial li
decidis nin savi - restas malferma
demando.

Spirhalto

Mi tre ŝatis mian laboron en la
internulejo, kaj la infanojn. Mi sciis
ke mi estas faranta vere gravan
aferon, kvankam kontraŭ mizera
pago. Sed ne estis restanta tempo
por simple vivi. Mallonge for de nia
domo troviĝis unu el la multnombraj
Scienc-Esploraj Institutoj, kie estis
bezonataj laborantoj. Kiom ajn tio

NUMGRO £46 C£0II:6)

kazoj ne malkutimis. Eĉ en la lastaj
leningradaj jaroj mi imagis ke dum
mi forestas, vi sonorigos kaj la
pordon malfermos al vi blondhara
knabo, kun samronda kapo kiel la via.
Tio ne estas tiom sentimentala kaj
naiva kiel ŝajnas. Tio pli precize estas
malsano, kiu de fojo al fojo ricevis
dozon de nutra narkotaĵo.

En la 60-aj jaroj via filo decidis el
Moskvo translokiĝi al Leningrado.
Li prenis la dokumentojn al
scienca instituto kaj jam tiuvespere
emociiĝinte rakontis al mi kaj panjo
kiel li venis tien, kie neniu konis
lin, plenigis ĉiujn paperojn, kaj jam

burokrato, "kunsente”, diradis
al ŝi, kian maltaŭgan filinon ŝi
kreskigis, kiu lasas ŝin en ŝia
maljunaĝo (kvazaŭ ni ne sciis sen
ili ke tiu ĉi disiĝo estos por ĉiam);
sed la muskaptilo povus ĉiun
momenton ŝlosiĝi - kiel baldaŭ
ja okazis - kaj senprokraste ni
devis forvojaĝigi la infanojn. Alia
eliro ne ekzistis.

Restis la lasta aflikto - en la
dogankontrolo. Sciante ĉion
plej intiman pri ni, ili ne serĉis
ĉe ni oron aŭ diamantojn. Ili
kontrolis niajn librojn serĉante
malpermesitajn materialojn,
ne permesis kunpreni nigra-
blankan foton donacitan de
amikoj. Mia dua filo tiam ĵus
iĝis unu-jara. En eta valizo mi
kunprenis pispoton, vindaĵojn,
suĉilo j n... Kaj j am antaŭ la flugo:
"Valizoj estas malpermesitaj!”. La
akompanantaj nin proksimuloj
kaj amikoj elprenis siajn saketojn, kaj
ni eniris la aviadilon kiel milittempaj
rifuĝintoj.

Adiaŭ, paĉjo!

Vi estis dispafita la 3-an de
februaro 1938. Vi vivis precize 34
jarojn kaj 4 monatojn. Eble vi eĉ ne
sciis ke jam alvenis februaro... Vi
atendis la areston ĉiutage, ja la fraton
Aleksandr ili jam 'prenis' (dispafis
la 22-an de decembro 1937). Mi ne
scias kiel tio okazis, paĉjo, sed post
translokiĝo al Israelo mi ĉesis pensi
pri vi; en la senco ke ekde la aĝo 8-9 vi
ĉiam troviĝis en mia konscio, troviĝis
kiel viva. Eĉ kiam mi jam sciis ke vi
delonge ne estas inter la vivantoj. La
espero ke tio ne veras ne lasis min ĝis
la forvojaĝo mem. Kaj tio havis siajn
kaŭzojn: komence, en la infanaĝo,
panjo kredigis al si kaj al ni ke vi plej
verŝajne enskribiĝis en sankcian
roton [6], ĉar antaŭ ĉio vi estis
patrioto de via Patrujo. Kaj mi revis,
kiel vi aperas en la pordo, vundita,
kun ordenoj... Poste, kiam pasis la
ebla tempo, mi alkutimiĝis pensi ke
vi vivas ie en ekzilo, sed
vi havas alian familion
kaj vi fortranĉis la
pasintecon. Tiaj

estis surmetanta la palton,
kiam sur la vasta ŝtuparo
ekaperis senspiriĝinta
viro, ekkriante: "Atendu!
Vladimir Viktoroviĉ! Haltu!”
malsupreniĝis kaj brakumis
lin. "Mi ĉiujn vin ja bone
konas. Kaj vian patrinon,
kaj patron. Mi vizitis vian
domon dum multaj jaroj, eĉ
tenis vin surgenue!” Kaj mi
memoras kiom terure paliĝis
panjo. Neniam, nek antaŭe
nek poste, mi vidis ĉe ŝi tian
vizaĝ-esprimon. Jes, ĉio estis
vero. Jes, malnova konato.
Jes, tenis sur la genuoj. Sed
la vero estis ankaŭ la terura,
vin akuzanta gazeta artikolo,
kiun ŝi tuj klare imagis. Kun la
subskribo de tiu homo [7].

Via foto, same kiel de panjo
kaj de Volodja, pendas en mia
dormoĉambro. Mi rigardas
vian vizaĝon, mi ŝatas ĝin, ĝi estas
fortkaraktera. Sed ve, ĝi diras al mi
nenion pri vi viva. Mi rigardas vian
foton kaj ripetadas: "Estas mia patro”.
Sed mi ne sentas viajn manojn, ne
aŭdas vian voĉon, vian ridon, ne
vidas vian rideton, kvazaŭ neniam en
sia vivo la homo sur la foto ridetis...
Reale vi neniam ĉeestis mian vivon.
Vi estas kvazaŭ fantomo. Pardonu
min, paĉjo. ■

Aŭtoro: RADOVSKAJA, Natalija Viktorovna

Konciza traduko surbaze de teksto publikigita en
laĵurnalo " Zvezda", 2008, n.8, kiu siavice estas aŭtora
koncizigo de la samnoma libro "La puto el kiu trinkis".
Eld. AST, Sova, Harvest, 2008, ISBN 978-5-17-055081-4,
978-985-16-5901-8.

[1] Antoine DE SAINT-EXUPERY, aviadisto kaj mondfama verkisto.

[2] "Malakcelita" estis norma strata moknomo.

[3] Montri sin ĉe la aŭtoritatoj kaj subskribiĝi en la perioda registro-tabelo, deviga proceduro por ekzilitoj.

[4] Fikonata enskribo de nacieco en la nacia identigilo; en USSR ĝi estis deviga kaj elektebla nur el la listo
oficiale rekonita de la ŝtato. Ekzistas multaj atestoj ke surbaze de ĉi-enskribo okazadis diskriminacio de
naciaj minoritatoj kiel judoj, germanoj, poloj, tataroj, en la akceptiĝo al superaj lernejoj, al laboro, en kariera
kresko, permesoj vojaĝi eksterlanden k.t.p. El tio fontas la ironia esprimo "invalido de 5-a grupo", signifanta
personon havantan 'netaŭgan' naciecon.

[5] Aludo al tio kion oni instruis al gelernantoj pri tio kion semas la sovetia reĝimo.

[6] Armeaj unuoj, en kiujn estis sendataj soldatoj farintaj krimojn. Ankaŭ civitanoj, interalie akuzitaj pro
'politikaj krimoj', povis peti esti senditaj tien anstataŭ la koncentrejo, por "per sango pentofari antaŭ la
Patrujo". La sankciaj rotoj estis lokataj en la unuaj linioj de la fronto kaj la ŝanco perei estis preskaŭ absoluta.
La popolo nomo de la 'sankciuloj' estis "kanon-viando".

[7] La praktiko denunci unu kontraŭ la alia estis instigata far la ŝtato kaj aparte 'heroaj' estis konsiderataj
rakontoj pri gefiloj kiuj denuncis kontraŭ siaj propraj gepatroj - agintaj kontraŭ-sovetie (laŭ la interpreto de
la organoj) kaj sekve dispafitaj.

Freneza mondo de Kusturica:
Ĉiu trovos lokon por si

Stanislavo BELOV - Rusio

Mi ŝatas Kusturica-on. Se diri
pli ĝuste, mi ŝatas liajnfilmojn,
ĉar lin mem mi ne konas kaj mi
nursupozas ke li estas sufiĉe
interesa homo. Mi alkutimiĝis
distingi verkon kaj verkanton, kaj
danke al tio mi povas daŭre ŝati
kantojn de Sex Pistols, kvankam
iliaj kreintoj estis sendube aĉuloj-
feĉuloj. Same mi ŝatas la modelinon
Naomi Campbell pro ŝiajgracio
kaj esprimivo, kvankam ŝi evidente
estas persono tre maltolerema
kajfoje eĉ sovaĝeca. Mia edzino
ne povas distingi kreanton de ties
verko, do ŝi ne ŝatas multon el miaj
preferaĵoj. Ekzemple Kusturica
laŭ ŝi estas vera frenezulo. Kaj mi
ĝenerale konsentas pri tio -jes,
kompreneble. Kaj do?

Emir Kusturica [Eivmp
KycTypnua] estas serba
filmisto. Pro lia grava
sekvenco de internacie
aklamitaj filmoj, li estas
konata kiel unu el la plej
kreemaj kino-reĝisoroj
de la 80-aj kaj 90-aj
jaroj. Li ricevis dufoje la
premion “Palme d’ Or” ĉe la
filmfestivalo Cannes

signalojn de aeratako, post kio
ĉiuj subteranoj rapide kuras
por kaŝi sin en la sola tanko,
konstruita de ili per propraj
manoj kaj vane staranta en
subterejo kiel defendilo de
neekzistanta danĝero. Post
la fino de la “bombardo"
ĉiuj denove revenas al sia
ĉiutaga laboro, plejparte
konsistanta en senĉesa
produktado de armiloj,
kiujn ili sendas supren
al la superaj kamaradoj,
ricevante interŝanĝe
provizojn kaj novajn
blagaĵojn.

A ntaŭnelonge mi spektis trian
(por mi) filmon de la fama
balkana reĝisoro - "Underground"
(Eo: Subterejo]. Pri kio ĝi temas?
Nu, fakte pri ni mem, almenaŭ pri
loĝantoj de iamaj socialismaj landoj
- sed ne nur. En ĉi filmo la aŭtoro
rakontas vere frenezan (kiel kutime)
historion pri grupo da jugoslavaj
gerilanoj, kiuj eniris subterejon en
la Dua mondmilito kaj daŭrigis sian
lukton (pli ĝuste - preparadon al ĝi)
dum la sekvaj 20 jaroj.

Ili ne scias, ke la milito jam finiĝis
antaŭlonge kaj neniu minacas ilian
landon - ja "surteraj" kamaradoj
bone regalas ilin per falsrakontoj.
De tempo al tempo ili eĉ ŝaltas

Ĉu vi rekonas ion? Se jes, verŝajne
vi almenaŭ iom partoprenis la
vivon en la cirkonstancoj de "reala"
(ne libreca-ideeca) socialismo.
Dum kelkdekoj da jaroj milionoj da
miaj samlandanoj vivis ĉe similaj
kondiĉoj. Tio fakte estas universala
solvo por ĉiuj totalismaj reĝimoj - ĉu
komunismaj, ĉu naziaj, ĉu iuj ajn.
Estas ja universala recepto por regi
homojn: necesas starigi antaŭ ili
komunan kaj timigan malamikon. Se
ĝi ne ekzistas, necesas ĝin inventi aŭ
almenaŭ ŝajnigi.

Post tio oni povas gurdi la
samon dum jardekoj: "Jes, ni vivas
mizere, laboras pene kaj ne ĉio iras

glate, nia ŝtatordo havas certajn
malperfektaĵojn, sed... nun minacas
nin kruela malamiko, antaŭ kiu ni
devas forgesi malnovajn ofendojn
kaj kuniĝi por kontraŭstari ĝin.
Poste ni ĉion riparos kaj preparos
kaj eble ŝanĝos ion entute, sed ne
nun, ĉar hodiaŭ ni estas ĉirkaŭitaj
kaj ĉiu dubanto estas perfidulo
- fi al ĝi!" Kaj por fortigi en la
homamasoj tiun mensogon oni
funkciigas la plej povan en la mondo
cerbolavan maŝinon el filmoj,
gazetoj, radioelsendoj, paroloj de
eminentuloj kaj elstaruloj, ĉieĉeestaj
frapfrazoj kaj elpendaĵoj, senĉesaj
kongresoj, ritaroj ktp.

Kaj homoj kredas tion! Kaj tio

NUMGRO £46 C£0II:6)

La filmo “Subgrunde”

dependas nek de lando, nek de aĝo,
religieco aŭ etna aparteno. Homoj
kredas tion, kio ŝajnas al ili reala kaj
evidente komforta bildo de la mondo
- almenaŭ ĝi estas komprenebla
por ĉiu, sen fari plian memstaran
cerbolaboron. Mi konstatas tion, ĉar
mi vidas pruvojn ĉiutage en la nuna
Rusio. La komunisma ideologio
estas ĉi tie konsiderata iaspeca
dinosaŭro kaj ne havas gravan
influon super la opinioj de la homoj.
Gejunuloj pli volonte akceptas
anarkiismon aŭ naciismon - ambaŭ
ricevatajn precipe el Okcidento, do
eĉ sloganojn kaj kutimojn oni kopias
de tie.

Sed naskiĝis nova ideologio,
kiun kreis manipulistoj de Kremlo,
plejparte dum la regado de Putin.
Ĝi diras, ke Rusio estis kaj ĉiam
estos unu el plej gravaj, bonaj kaj
povaj landoj de la mondo. Ĝi ĉiam
estis ĉirkaŭita de malamikoj, nun
tiun rolon ludas kvazaŭdemokratiaj
okcidentaj ŝtatoj - unuavice Usono. Ili
ne volas akcepti ke Rusio renaskiĝas
kaj malgenuiĝas, do provas
malhelpi tion. En la lando estas
"kvina kolono", konsistanta el veraj
perfiduloj, helpantoj de okcidentaj
malamikoj. Ili kaŝas sin sub maskoj
de rajtdefendantoj, opoziciuloj kaj
aliaj liberuloj (vorto preskaŭ sakra
en la rusia politika ĵargono]. Jes, nia
ŝtato estas ne la plej perfekta en la
mondo. Nia ekonomio febras kaj tute
dependas de eksportado de nafto

kaj gaso. Niaj polico kaj ŝtatoficistoj
estas koruptitaj, balotadoj ne tre
demokratiaj, vivnivelo malalta,
sed... nun ni ne havas tempon por
interbatali. Necesas kuniĝi antaŭ
komuna malamiko kaj... (daŭrigon
legu supre).

Do sajnaŝ al mi, ke post 70-jara
vivado en subterejo mia lando ne
surteriĝis, ne! Ni nur supreniris al
plia etaĝo de nia kelo kaj nun daŭre
konsideras Suno elektrolampon (nun
- energiŝparan). Ŝanĝo konsistas nur
en tio, ke nun plejparto de la homoj
malkaŝe demonstras sian malamon
al la ŝtatgvidantoj, ŝtatoficistoj kaj
sistemo entute. Sed ĉu tio gravas, se
ili tamen fakte subtenas ĉion kion ili
malamas, daŭre loĝas en subterejo
kaj liveras al superaj kamaradoj ĉion
de ili bezonatan? Tiel longe kiel tio
daŭras, niaj superuloj volonte cedas
al ioma murmurado subtere - ja la
sistemo funkcias plu.

Kiel eliri el la subterejo? Mi ne
scias. Fakte ŝajnas ke Kusturica
mem ne scias respondon al tiu
demando. Liaj subteranoj liberiĝas
kaj komencas novan, feliĉan vivon
nur trairinte ĉiujn kruelaĵojn de la
enlanda milito kaj fakte mortinte.
La ĉefa heroo perdas sian filon,
verŝas multe da sango serĉante lin
kaj trovas lin nur en la profundo de
la puto, al kiu li mem ĵus ordonis
konduki militkaptitojn - oni povas
diveni por kio.

En la fino de la filmo ĉiuj ĝiaj
herooj denove kuniĝas - tamen ne
kontraŭ iu malamiko, sed ĉe gaja
kaj plenŝarĝita tablo, dum granda
tipe balkana festeno kun dancado-
kantado-kriado. Ili estas feliĉaj kaj
eĉ menshandikapita knabo forgesis
pri sia rulseĝo kaj dancas kune kun
ĉiuj. Ili ĝojas, kvankam ilia terpeco
flosas, kien ŝajne neniu scias. Ja
por denove naskiĝi necesas unue
morti. Ĉu nia puto ankoraŭ atendas
nin? Neniu respondos. Kaj koncerne
la frenezaĵojn de Kusturica, do
plaĉas al mi la vortoj de unu el la
subteranoj: "Ni ĉiuj estas frenezuloj.
Sed nin oni ankoraŭ ne diagnozis”.»

K**-

DISK&J

Rogener PAVINSKI

★ ★ ★ ★
Amindaj

Amindaj

Kuba tradicia
8 titoloj - Vinilkosmo 2011

La muzikgrupo Amindaj, devenas el Kubo, kie
ĝi estis fondita en 2009. Gi debutis dum koncertoj
en la tiujaraj UK kaj IJK. Tiam estiĝis monkolektado
por helpi al ili registri sian unuan albumon. Ĉi tie jen
bonega rezulto, unu plia ekzemplo, ke per kolektiva
helpo eblas konkretigi belajn projektojn kiel tiu ĉi.

La unua albumo de la grupo alportas la tipan
kuban muzikon al Esperantujo. Gian etoson kaj
muzikecon la grupo plene transdonas, speciale
per konataj kubaj kanzonoj, kiuj estis tradukitaj kaj
adaptitiaj. La plejparto tamen, de la kanzonoj el la
albumo estis verkitaj de Julian Hernandez Angulo,
konata esperantisto, kiu de multaj jaroj komponas
kaj kantas. De li, fakte estas la plej plaĉaj muzikaĵoj
en la unua albumo de Amindaj. Ĉar Julian jam
registris kasedojn, multaj rekonos kanzonojn kiel
"Lasu la malĝojon flugi" kaj "Tiel la mondo iras". Tiuj,
akompanataj antaŭe nur per lia gitaro, nun ricevis
belajn aranĝojn de la multnombra grupo da junuloj,
kiu konsistigas Amindaj.

La kanzonoj povas aspekti kiel iom tro intersimilaj
al tiuj, kiuj ne kutimas al la stilo. En ĉiuj aranĝoj
aŭdiĝas violono, perkuto kaj la kuba treso, kiu estas
trikorda kuba gitaro. La kvalito de la registrado de
ĉiuj kantoj estas senriproĉa. El la repertuaro, mi
fortranĉus nur "La bambo", sed la fakto ke oni decidis
ĝin registri estas tute pardonebla. "Maria" estas la
plej melodia kaj iom melankolia, kie rekoneblas la
stilo de Julian. - Mi fakte bonvenigus albumon de
Julian kun Amindaj. Estus plezure aŭskulti lian voĉon
akompanatan de tiu bona ensemblo.

La solaj atentigoj restas pri la misprononco de
"ĉ", kiu iom ĝenas kaj pri la iom kaosa prezento de
la grupo sur la libreto. Estus pli bone se ili apartigus
la muzikistojn de la helpantoj kaj kunlaborantoj, ĉar
fotoj de ĉiuj estas miksitaj, kaj oni ne tuj rekonas
iliajn rilatojn kun la grupo. Se la grupo estas pli ol
nur muzika projekto, bonvenus pli da informoj. Vere
gratulinda atingo kaj ja aminda albumo.

La fama katastrofa erupcio de
Vezuvio komenciĝis la 24-an de
aŭgusto (nun sciencistoj opinias
pri oktobro) de la jaro 79. Je la unua
horo post la tagmezo la loĝantoj de
Pompejo denove eksentis terurajn
terskuojn. Ien malaperis akvo el
putoj. Poste la tero ektremis, la maro
ekondiĝis tre terure. Sed subite ĉio
kvietiĝis...

Nur bestoj kaj birdoj antaŭsentis
katastrofon. Hundoj bojis, blekis
kaj ĵetiĝadis en gregejoj bovoj kaj
ŝafoj, ĉevaloj fosis la teron per la
hufoj. ĉis tiu momento, kiam la vivo
transformiĝos en teruran morton,
restis jam kalkuleblaj minutoj...

La urbo mortis matene de la sekva
tago je la sepa kaj duono. Dum la
erupcio el la ĉielo faladis cindro kaj
pumiko, kiuj finfine superŝutis la
domojn ĝis tegmentoj, kaj eĉ ombris
la sunon kvazaŭ estas krepusko.
Komence el la ĉielo faladis stonetoj
(iliaj ampleksoj estis de pizo ĝis
juglando) kaj poste - nur cindro.
Entute la urbo enteriĝis sub 7-8
metroj.

Poste pluvis kaj la pluvo transformis
la cindron en malpuraĵon, kiu por
longa tempo kovris la domojn kaj
homkorpojn. Iom post iom la korpoj
putris, sed tiu spaco, kiun ili iam
okupis, restis malplena interne
de firma vulkana malpuraĵo. La
vulkancindro, kiu kovris la urbon,
perfekte konservis la konstruaĵojn
kaj objektojn kaj tiel ebligis al ni
ekkoni la aspekton de mezgranda
urbo de la Antikva Romio kaj la
vivon de ĝiaj enloĝantoj.

La lokon, kie situis Pompejo,
sciencistoj eltrovis nur en la 17-a
jarcento. En la jaro 1777 oni

Fajra bato
de Vezuvio

Olga ŜILAJEVA -Rusio

NUMGRO 246 (2011:6)

Italaj vulkanologoj proponis
teorion, laŭ kiu la loĝantoj de
Pompejo mortis ne pro malrapida
sufoko, sed proforta ondo de ardaj
vulkangasoj.

P ompejo estis unu el la tri urboj de
la Antikva Romio en la Golfo de
Napolo en la imperiestra provinco
Italia (hodiaŭ regiono Kampanio,
Italio). Pri la erupcio de la vulkano
Vezuvio, kiu en la 79-a jaro (p.K.)
neniigis Pompejon, la homoj aŭdis
multon, sed scias ne ĉion. De jaro
al jaro aperadas novaj interesaj
eltrovaĵoj kaj faktoj. Do kion sume
sciencistoj scias hodiaŭtempe?

Dum longa tempo la loĝantoj de
Pompejo vivis en la konvinko, ke
Vezuvio estas estingiĝinta, kaj ili ne
dediĉis atentemon al avert-signaloj.
Ili ne rilatigis tiujn al la aktiveco de
Vezuvio. Ili kutimis al etaj ektremoj
de la tero kaj erupciaĵoj de gaso el
Vezuvio. Kiel ni nun komprenas,

ĉi tiuj eventoj atestis
pri avanco de magmo al
la supraĵo kaj pri ebla
baldaŭa erupcio de la
vulkano.

Tagmeze la 5-an de
februaro de la jaro 62
la loĝantoj de Pompejo
neatendite ekaŭdis timindan
rumoron. Poste, fortaj terskuoj
okazis unu post la alia. Kelkloke
aperis profundaj abismoj, en unu el
ili trafalis eĉ ŝafaro el 600 ŝafoj. En
la urbo ruiniĝis temploj, portikoj
kaj loĝkonstruaĵoj, en ruinojn
transformiĝis eĉ riĉaj vilaoj. Iomete
trankviliĝinte post la terskuoj, la
loĝantaro revenis al sia hejmo, kaj
la roma senato eldonis specialan
dekreton por rekonstruado de
la urbo. La pompejanoj, eĉ ne
suspektante ke la plej danĝera
okazo baldaŭ venos, rekonstruadis
domojn, okupis sin pri vendado, ĝuis
ripozon en olivaj arbaretoj apud
Vezuvio, kiu neniel montris sian
vekiĝon. Tiutempe la premo interne
de la vulkano kreskis...

unuafoje trovis ne nur skeleton,
sed ankaŭ spuron de la korpo sub
ĝi. Sed nur en la jaro 1864 Giuseppe
Fiorelli [Dĵuzepe Fjoreli] elpensis
kiamaniere oni povos restaŭri la
aspekton de mortintoj. Frapinte
supraĵon kaj trovinte kavon, kiu
restis post la putrado de la korpo,
arkeologoj faris malgrandan truon
kaj plenigis ĝin per gipso. La
gipso fariĝis muldaĵo, kiu ekzakte
reproduktis la antaŭmortan pozon
de la pompejano.

Tiamaniere estis restaŭritaj centoj
da homaj korpoj. Iufoje oni povas
ankaŭ ekrigardi la hararanĝojn,
faldojn de la vestoj de mortintoj
kaj eĉ iliajn mienojn. Dank' al tio
ni povas sufiĉe detale bildigi la

lastajn minutojn de la vivo de la
granda urbo. Jen mastro forkuris,
lasinte kortiston por ke li gardu
la havaĵon. Jen avo, brakumante
katon, ekdormetis surbenke apud
la pordegoj de la propra domo kaj
mortis surloke. Jen apud preĝejo
petis almozon almozulo - bonkorulo
donis al li monerojn kaj novajn
ŝuojn, sed li ne sukcesis surmeti
ilin...En la kazerno por ĉiam restis
du gladiatoroj: ili ne povis movi sin,
ĉar ili estis alforĝitaj al muro, sed kial
kune kun ili mortis bela junulino? Ĉi
tie, verŝajne okazis iu romantika
historio, kiun ni neniam scios. Sur
la vojo, kiu kondukas for de la urbo,
falis senforte kelke da forkurantoj.
En iu domo oni forgesis ĉenitan
hundon, la kompatinda
besto grimpis supren
tra cindro kaj pumiko
kiom permesis la
longo de la ĉeno,
sed tutegale mortis.
Timindajn historiojn
pri pompejanoj, kiuj
por ĉiam rigidiĝis en
la 79-a jaro oni povas
priskribi tre kaj tre
multe.

Tradicie sciencistoj
suspektas, ke la morto

de ĉiuj loĝantoj de la urbo Pompejo
estis longa kaj suferiga: ili inhalis
cindron, kiu transformiĝis en iliaj
pulmoj en cementon. Tamen antaŭ
nelonge grupo da vulkanologoj
el Napolo prezentis tiun teorion
kiel dubinda. La vulkanologoj
rimarkis, ke la mortintaj loĝantoj
de Pompejo ne baraktis, ne agoniis,
ne kaptis aeron per la buŝo - ilin
unumomente mortigis forta ondo
de ardaj vulkangasoj, kiu aperis post
la forĵeto de la ŝtona kapsulo el la
ŝtopfermita kratero [kiam la premo
de la vulkangasoj en la magmo
superis la firmecon de la minaĵoj).

Laŭ datumoj de sciencistoj,
Vezuvio en la 79-a jaro forĵetis
unu post la alia ses lafofluojn. La
temperaturo de la lafofluoj estis
ĉ. 250-300 °C kaj la rapideco 104
km/h.

Sciencistoj trovis restaĵojn de
pompejano, kiu mortis sidante
en necesejo. Tiu fakto estas la
plej konvinka pruvo de la teorio
pri la morto de la pompejanoj
unumomente pro forta ondo de
ardaj vulkangasoj - kiu en stato de
asfiksio iros en necesejon?

En 1997 Pompejo enskribiĝis en
la liston de la Monda Kulturheredaĵo
de UNESKO en Eŭropo. ■

ĉkblogu

Kial blogi? Eble kiam
vi legis la titolon vi jam
demandis vin. La unua kaj
evidenta respondo estas:

Por disvastigi ideojn! Sed blogado
ne estas nur tio! Kiam oni blogas,
oni certe plibonigas la skribadon,
kaj ekhavas plurajn amikojn. Mi
diras tion laŭ mia propra sperto,
mi blogas de pli-malpli unu jaro.
Kiam mi komencis, mi skribis tre
malbone, miaj artikoloj havis ĉirkaŭ
80 vortojn kaj multe da bildoj;
hodiaŭ mi ne skribas perfekte, sed
mi skribas multoble plibone ol kiam
mi komencis, kaj mi konas multajn
homojn pro mia blogo!

Eble vi jam volas blogi en via nacia
lingvo, sed blogi Esperante estas
mult-oble pli bona, vidu kial:

* Kiam oni blogas Esperante,
homoj tutmonde povas legi
oniajn ideojn, kaj oni povos scii
kion homo en Japanio, ekzemple,
pensas pri io, kio okazas en
Brazilo!

* Ĉar la blogosfero en Esperanto
estas malpli granda ol la
blogosfero en multaj aliaj naciaj
lingvoj, certe via blogo estos
fama pli rapide ol ekzemple, se
vi skribos angle.

* Esperanta blogado certe
montros al la mondo ke eblas
ĉion esprimi per Esperanto!
Se iu, ekzemple, serĉante
blogon pri sia preferata
kantisto, rimarkas ke
ekzistas blogversio
en Esperanto, tiu
\ \ eble pro sci-volo al-

klakos tiun lig-ilon
kaj ekinteresiĝos
- almenaŭ tiu
konstatos ke
la internacia

Ana RIBEIRO - Brazilo

lingvo vere ekzistas kaj ke oni
per ĝi povas ĉion esprimi.

* Praktiki la lingvon! - Blogi certe
estas bonega sperto por iu, kiu
volas praktiki Esperanton, vi
povas ankaŭ pli-bon-igi vian
lingvonivelon! Vi povas verki pri
via ŝatata temo kaj peti amikon
aŭ instruiston prov-legi vian
artikolon.

Certe ekzistas aliaj avantaĝoj,
kiujn mi ne memoras nun! Eble,
leginte la tekston vi vol-egas blogi,
sed vi ne scias kiel! Mi diros kiel fari
tion nun.

Kiel ekblogi Gsperante

Antaŭ ol ekblogi vi devas respondi
kelkajn demandojn:

Ĉu mi havos tempon por blogi?

Skribi certe ne estas tre facile
kaj kelkfoje vi ne havas tempon
por skribi ĉiun semajnon/tagon/
monaton. Forgesi blogi unufoje ne
estas grava problemo, sed estas pli
bone entute ne ekverki ol ekverki
kaj ne daŭrigi vian blogon!

Pri kio mi verkos?

Ekzistas multaj temoj por blogoj,
kieEkzistas multaj temoj por blogoj,
kiel muziko, kulturo, libroj, via vivo,
Esperanto-movado, ktp. Elekti temon
estas gravege ĉar, ekzemple, kiam iu
vidas blogon pri kulturo el Brazilo,
kiam oni revenas al ĝi, oni volas legi
plu pri brazila kulturo. Sed, se tiam
oni vidas afiŝojn pri rok-muziko en
Britio, la blogo iĝos stranga al ni! Por
elekti temon, mi donas al vi kelkajn
konsilojn:

* Vi devas verki pri io, kion vi
ŝatas: Se vi ŝategas muzikon kaj
malamas la naturon, vi ne devas
verki pri bovoj!

* Vi skribos por aliaj, do se vi volas
ke oni vizitu vian blogon, ne
skribu pri temo, pri kiu preskaŭ
neniu interesiĝas, kiel ekz.: La
ideala geologio por la bredado de
bovoj en Paraibo, Brazilo.

nunl £3

*Prefere vi devas bone koni tion,
kion vi elektis: Se vi ja volas
skribi pri bovoj en Nederlando,
vi devas almenaŭ legi multe
pri tio!

* Se vi ne povas elekti specifan
temon, verku pri via vivo. Se
vi iras al iu koncerto, vi povas
rakonti tion kaj paroli pri via
preferata kantisto! Se vi vidis
interesan filmon, vi povas ankaŭ
rakonti tion kaj paroli pri la
filmoj, kiujn vi preferas!

Kiel vi nomos vian blogon? En
la Esperanta blogosfero ekzistas
almenaŭ 2000 blogoj, oni havas
multege da informoj hodiaŭ, do kial
iu klakos sur la ligilo de via blogo?
Ĝenerale, ĉar la nomo estas interesa!
La nomo de blogo devas esti unika
kaj prezenti ĝian temon: Ekzemple,
ĉar mia blogo nomiĝas "Mia vivo
kiel Ana", oni esperas legi blogon
pri la vivo de Ana, ne pri bovoj en
Norvegio!

Fine, vi devas elekti la blogo-
sistemon, kiun vi uzos. La plej
popularaj nun estas "Blogger" kaj
"Wordpress".

Blogger: Se vi ne multe konas
"HTML" kaj programadon por retejo,
Blogger estas bonega. ĉi estas
treege simple uzebla, oni povas fari
ne-profesiajn kaj belajn retpaĝojn
rapide kaj facile! Se vi volas krei
profesian retpaĝon, eble vi povas
fari tion per Blogger, sed estos pli
malfacila tasko.

Wordpress: Tiu blogsistemo estas
iom pli komplika ol Blogger, sed oni
povas fari multajn aferojn tie, ankaŭ
tre belan blogon kaj profesiajn ret-
paĝojn! Se vi estas komencanto,
Blogger estas pli bona, se ne, vi certe
jam scias kiun elekti kaj kial!

Blogado certe estas bonega sperto
por ĉiuj! ■

Blogo: Interreta taglibro

Blogosfero: La tuto el la interretaj
taglibroj en Esperanto.

Specifa: Aparta, kiu al nenio alia
similas.

NUMGRO £46 C£0II:6)

TEJO TUTMONDE

Aligatorejo por aligatoroj

Ekde la 16a ĝis la 20a de novembro 2011 okazis en la estonia ĉefurbo Talino
la 6a Foiro pri Edukaj lloj. Ĝin organizis SALTO Youth Netvvork kaj en ĝi
reprezentis TEJOn Manuela Ronco. Krome, ŝi organizis tie aligatorejon, kiu
estis speciala - ĝi estis por veraj aligatoroj, neesperantistoj. TEJO-Tutmonde
demandis ŝin pri la aranĝo kaj pri la reago de eŭropaj junuloj al la internacia
lingvo.

TEJO-Tutmonde: Unue, pri kiu aranĝo temis?

Manuela Ronco: Pri la 6a Foiro pri Edukaj lloj. En ĝi partoprenis
126 homoj, ĉefe el eŭropaj landoj, kiuj laboras diversmaniere por
la junularo. Plejparte ili estis edukistoj aŭ projektmastrumantoj
en junularaj organizoj aŭ oficistoj de eŭropaj instancoj, kiuj
subtenas junularon, aŭ de la naciaj agentejoj de la programo
"Junularo Aganta". La ĉi-jara foiro havis kiel ĉeftemon "Kulturo",
sed miaopinie la programo ne multe substrekis tion. Ĉiukaze ĝi
estis sufiĉe interesa kaj intensa: ĝi ĉefe konsistiĝis el mallongaj
sesioj dum kiuj iuj el la partoprenantoj aŭ la organizantoj prezentis
siajn "edukajn ilojn". Ĝi povis esti metodo por diskuti temon,
ludo, art-teĥniko, manlibro ktp. kaj oni povis aŭ "prelegi" pri ĝi,
aŭ igi la partoprenantoj rekte sperti ĝin. Temis pri ambaŭflanka
lernado, ĉar la partoprenantoj estis invititaj komenti la ilon, sugesti
ŝanĝojn por igi ĝin pli efika aŭ por uzi ĝin en alia kunteksto.
Ĉiun sesion ĉeestis ankaŭ unu spertulo kiu havis la rolon de
"kritika amiko", kun kiu la preleganto povis poste neformale
diskuti. Memkompreneble ne mankis iuj pli distraj
momentoj, kiel internacia vespero, koncertoj,
vespera ekskurso al la urbocentro ktp, kiuj multe
kontribuis bonetosigi la grupon.

TT: Ĉu la aranĝo plaĉis al vi?

MR: Ĝi estis unu el la plej bone organizitaj
eventoj en kiuj mi iam ajn partoprenis. Jam en
la halo de la flughaveno oni aranĝis budon por
bonvenigi la alvenintojn kaj doni indikojn, kiel
atingi la hotelon. Ĉio okazis ĝustatempe, la ejoj
estis perfektaj, kaj estis multe da volontulaj helpantoj, kiuj havis
ĉiu sian precizan kaj antaŭdifinitan taskon. La retejo estis ĉiutage
ĝisdatigita kaj estis aparta skipo kiu okupiĝis pri la dokumentado
de la evento, per fotoj, videoj kaj eĉ desegnoj. Ĉar ĉiam okazis
samtempe kvin programeroj, oni devis registriĝi antaŭe per la
retejo, kie poste aperis onia "persona agendo", kun la tempo kaj
loko de ĉiu programero. Krome, ankaŭ surloke oni trovis ĉiutage
programtabulon, kun la listo de la aliĝintoj, por povi kontroli
al kio oni registriĝis. Ankaŭ la prelegontoj devis antaŭanonci

kion ili bezonos, kaj trovis
la petitan materialon en
aparta koridoro, kie deĵoris
afabla volontulino. Ne
perdiĝi en la kongresejo
helpis grandaj sagoj.
Ankaŭ la manĝoj estis
bongustegaj. Ili estis
prezentitaj de la studentoj
de iu fama altlernejo pri
hotel-mastrumado, kiuj
servis nin kiel reĝojn.

TT: Fakte, kial vi decidiĝis partopreni en la foiron?

MR: Mi volis partopreni, ĉar TEJO planas plifortigon de la
kultura fako kaj ĉar mi pensas, ke, ĉefe kadre de laĵus naskiĝinta
adoleska komisiono, gravas pripensi la edukan dimension de nia
agado. Pli konkrete, mi esperis malkovri novajn ilojn, kiujn oni
povu adapti kaj uzi por niaj celoj, kaj prezenti mem la sperton de

TEJO al la aliaj. Mi
volis ankaŭ profiti
okazon gravan el la ekster-rilata flanko.

TT: Kion do vi prezentis dum la foiro?

MR: Dum la foiro mi prezentis edukan ilon, do mi povis
gvidi unu-horan sesion, kiun partoprenis 17 homoj. Mi decidis
proponi cerboŝtormon pri lingvaj bariloj kaj lingva diskriminacio,
petante du grupojn diskuteti pri la du temoj kaj pretigi afiŝojn.
Mi poste okazigis "aligatorejon", sed en kiu oni rajtis paroli nek
sian denaskan lingvon nek la anglan. Mi pensis ke tio povus esti
ekzerco por pripensi lingvajn barilojn dum internacia junulara
agado, kaj ilo uzebla en internaciaj grupoj kiel interkona ludo kaj
por prezenti la lingvan diversecon. Krom tio, mi montris kelkajn
ekzemplerojn de Kontakto kaj de E-Elektronike, plus kelkajn aliajn
informilojn kaj varbilojn.

TT: Kiujn reagojn vi ricevis?

MR: Rilate al mia programero, ĉe ĝia fino mi estis
tre malkontenta. Fakte estis malmultege da tempo
por enkonduki la temon kaj por diskuti, kaj mi
pensas ke pro tio la plejmulto de la partoprenantoj
ne kaptis la sencon de mia prezento. Ekzemple
iu eĉ komentis: "Jes, la aligatorejo estis amuza
ludo, sed ĝi ne helpas solvi lingvajn problemojn en
internacia agado, kaj, kion mi pensis dum ĝi, estas,
ke por interkompreniĝi estintus pli facile paroli
angle". Tamen, mi ankaŭ rimarkis ke, kvankam ili
preskaŭ ne ricevis ajnan startigon de mi, la du diskutgrupoj ekigis
interesajn diskutojn pri la lingva problemo. La partoprenantoj estis
ĝenerale homoj kun multaj spertoj tiurilate, ĉar ili multe vojaĝis
kaj agis internacie. Kelkaj el ili starigis debaton ankaŭ el politika
kaj ekonomia vidpunktoj, kaj kvazaŭ nevolis halti... Do, verŝajne
ne estis kompleta fiasko.

TT: Mi bedaŭras, ke la rezulto de via prezentado ne estis tio, kio ĝojigus
nin...

MR: Post mia sesio mi havis babiladon kun la "kritika amiko",
brita spertulo pri edukado. Liaj komentoj estis sufiĉe pozitivaj.
Li ĉefe donis al mi kelkajn konsilojn, kiel konduti dum publika
parolo. Mi evidente ne elstaras pri tio, sed pli kaj pli pliboniĝas.
Ekzemple li diris ke mi povintus pli efike "merkatadi" mian ilon,
ne zorgante pri tio, ke ne estas tempo por bone klarigi, aŭ ke
mi antaŭe neniam uzis ĝin ekster Esperantujo, ktp. Sed simple
ŝajnigante ke mi estas montranta ion mojosan al la aliaj, kaj
donante al ili nemaltrafindan okazon por lerni pri ĝi, k.s. Li ankaŭ
substrekis ke en unu-hora sesio estas tre malfacile prezenti ion,
ĉar oni ne havas eblon adaptiĝi al la publiko, ŝanĝi programon,
k.s., sed, ketio, kion mi traktis, estis interesa temo portrakti dum
seminario aŭ dum junulara interŝanĝo, kaj li instigis min prilabori
ĝin por estontaj uzoj.

TT: Ni parolis pri via prezentado kaj pri la reagoj pri ĝi. Sed kiaj estis la
reagoj ĝenerale al Esperanto - ne depende de via prezentado?

MR: Mi preskaŭ ne parolis pri Esperanto, sed diversaj homoj
siainiciate venis serĉi min por peti informojn. Multaj diris ke ili

TEJO TUTMONDE

ĉiam simpatiis al la ideo de la lingvo internacia, sed ne multon
konis. Kelkaj ŝajne ekhavis malbonan impreson de io, kaj timis
trovi tre fermitan aŭ fanatikan medion. Sed aliaj nomis al mi
konatulojn esperantistojn, kun kiuj ili jam plezure kunlaboris,
aŭ ĉiukaze diris ke ili volonte kunlaboros kun E-organiza]oj. Alia
interesaĵo estas la "sukceso" de la revuo Kontakto, kiu multe
plaĉis al ĉiuj... luj demandis ĉu mi ne havas version en la angla
por donaci al ili, kaj aliaj petis ekzempleron, kvankam ili ne povis
kompreni la artikolojn. Ŝajne ili estis altiritaj de la temoj, aktualaj
kaj internaciaj, ekzemple knabo
el Cisjordanio rekonis el la bildoj
artikolon pri bierejo en sia lando,
kaj multe miris pri tio. Mi donis al
li ekzempleron: eble li eklernos la
lingvon nur por kompreni kion oni
diras pri lia lando!

TT: Ĉu la foiro okazos denove?

Jes, venontjare ĝi okazos en
Varsovio. Miaopinie estos ege
grave denove partopreni, ĉi-foje
pli preparitaj kaj pli multnombraj.
Do mi esperas, ke pola E-junularo notos tion en sia agendo.

TT: Do, ni kaptu la ŝancon! Manuela, dankon por la intervjuo!

MR: Dankon al vi.

Februara renkontiĝo en Kubo

Ariadna GARCIA GUTIERREZ - Kubo

Ekde la 15a ĝis la 19a de februaro 2012 okazos en Kampadejo Rfo
Seibabo Kuba Esperanto-Renkontiĝo (KERO 2012). La ĉeftemo
de la aranĝo estas „Esperanto: internacia lingvo por edukado al
daŭrigebla evoluo", sed oni pritraktos ankaŭ ekzemple lingvan
ekologion, kulturan kaj lingvan diversecon aŭ kulturan identecon.
La vorto „seibabo" el la lingvo de niaj tainaj praloĝantoj signifas
lokon kun multe da ceiboj. La kampadejo Rfo Seibabo, sudokcidente
de Manicaragua, sur la limo inter la provincoj Villa Clara kaj Sancti
Spiritus estas ideala por Kuba Esperanto-Renkontiĝo 2012.

Tre rava naturo ĉirkaŭas la turismejon, kiu disponigas al ni sportejojn
(volejbalo kaj basketbalo), komputilejon kaj videohalon. En du-tri aliaj
ejoj eblos okazigi diversajn kunsidojn. Surloke aĉeteblas trinkaĵoj
kaj leĝeraj manĝaĵoj.

Ne nur kunsidoj formalaj kaj neformalaj, sed ankaŭ lernado, distriĝo
kaj amuziĝo estos konsistiga parto de nia restado. Tie eblos ankaŭ
bani sin en la puraj akvoj de la rivero Seibabo, al kies bonaj banlokoj
kondukas du piedvojoj.

Se vi volas partopreni, kontaktu:
lsmary Lezcano Garcfa
Asociacibn Cubana de Esperanto

Vista Alegre 264 entre Juan Bruno Zayas y Luz Caballero,

La Vfbora

10 de Octubre, 10500 La Habana
ismary@esperanto.co.cu

Kvardek aktivuloj renkontiĝis en Dresdeno

En mojosa etoso pasis Aktivula Renkontiĝo, kiu okazis en la germana urbo
Dresdeno ekde la 28a ĝis la 30a de oktobro 2011. Organizis ĝin Germana
Esperanto-Junularo kaj partoprenis ĝin kvardek aktivaj gejunuloj ĉefe el Germanio,
Ĉeĥio kaj Pollando, sed venis unuopuloj ankaŭ el Britio kaj Hungario.

Daniel MRAZEK - ĈeNo

Prelego de Rolf Fantom

La organizantoj elektis bonegan lokon: junularan ŝipon sur
la rivero proksime de la urbocentro. La programo komenciĝis
vendrede la 28an de oktobro per vespermanĝo kaj enkondukaj
informoj, kio la partoprenantojn atendas. La ĉefa tago poste estis
sabato. Antaŭtagmeze prelegis Lu VVunsch-Rolshoven, kiu la

ĉeestantojn konatigis
kun tio, kiel efike
organizi renkontiĝon.
Li emfazis, ke certe
gravas, por kiu
celgrupo la aranĝo
devas esti - kaj laŭ
tio elekti la lokon,
daton kaj longecon
de la renkontiĝo. Li
ankaŭ malkaŝis, kion
Junulara ŝipo ne forgesi pritrakti

kun la posedanto de

la ejo, kie la renkontiĝo okazis. Laŭ li utilas ankaŭ, se organizantoj
havas taskoliston, por ke ĉiu sciu, kion fari kaj kiam.

La posttagmanĝa programero apartenis al Rolf Fantom. Li
organizis laborgrupon, en kiu li emfazis, ke necesas, ke la aranĝoj
estu taŭgaj ankaŭ por novuloj en la Esperanto-movado. Se oni
plenigas aliĝilon por iu aranĝo, estas por spertulo facile decidi
ĉu elekti amasloĝejon aŭ ĉambrojn, aŭ kiun landkategorion indiki.
Sed novulo ne scias, kio estas amasloĝejo aŭ landkategorio. La
laborgrupo de Rolf komenciĝis fakte jam vendrede vespere, kiam

li al la partoprenantoj disdonis aliĝilon al iu fiktiva aranĝo kaj taskis
al ili plenigi ĝin. Problemo estis, ke la aliĝilo estis plenplena de
kolumnoj kaj skribita per la araba skribo... Tiel Rolf volis demonstri,
kiel povas senti sin novulo plenigante aliĝilon al iu E-aranĝo. Dum
sia sabata programero li poste proponis alian, pli taŭgan, aliĝilon.
La organizantoj de iu aranĝo do devus pensi ankaŭ pri nespertuloj
kaj proponi al novuloj iun interesan programon, por ke ili ne sentu
sin fremdaj.

Dimanĉe antaŭtagmeze prelegis Julia Hell pri fortaj kaj malfortaj
lokoj en Esperanto-asocioj - kaj kiel solvi ilin.

Memkompreneble oni ne nur laboris. Leo Sakaguchi preparis
malgrandan diskotekon (dum kiu oni devis ege atenti, ĉar en la ŝipo
estis tre malaltaj plafonoj:-)) kaj ĉiuvespere oni grupe promenis en
la historia urbocentro kaj serĉis drinkejon (trovi taŭgan drinkejon
por kvardek personoj ne tiom facilas :-) ). Oni povis ankaŭ ludi
kartojn aŭ tabulludojn. Do, post la tago plena de laboro oni povis
bone ripozi, amuziĝi kaj
precipe amikiĝi.

Post la dimanĉa
tagmanĝo en
kebabejo venis adiaŭo
kaj la partoprenintoj
disvojaĝis al sia hejmo
kun akiritaj spertoj,
kiuj espereble estos
uzataj por kresko de
Esperanto.

Prezentado

NUMGRO 246 (2011:6)

Fotoj: Andre Mŭller

TEJO TUTMONDE

Lingvokurso en Varsovio

Szabolcs SZILVA - Hungario

La 6an de oktobro
2011 en Varsovio,

P o I I a n d o , m i
komencis instrui
mian unuan grupon
de "esperontistoj".

Evidente laŭ la
vortoŝerco, temas pri
ontaj esperantistoj,
kies lingva nivelo
tiam estis nulo. Antaŭ
ol mi instruis tiun ĉi
grupon, mi jam instruis private en Hungario dum du jaroj,
sed ĉiam nur unu personon en la sama tempo. Ni povas
diri, ke ankaŭ mi estis "nululo" pri la instruado dum la kurso.

Aldoniĝas, ke ni ja ne havis
komunan lingvon tiam: mi ne
parolas ilian gepatran lingvon,
la polan.

Kiel mi poste eksciis, en
ĉiu aŭtuno en ĉiu jaro okazas
E-kursoj en Varsovio. Tion
mi trovas tre bona afero, ĉar
tiel ĉiam estas eble kapti
novajn personojn. La ideon
pri tio, ke mi okazigu kurson,
levis Arkadiusz Zychewicz, la
prezidanto de Pola Esperanto-Asocio (PEA). Mi sentis min
honorigita kaj dankeme akceptis la inviton. Anna Magier,
estrarano de PEA, proponis sin kiel helpanton. Mi akceptis,
kaj nun ŝi en preskaŭ ĉiuj lecionoj havas sian eron por taski
al lernantoj.

La leciono okazas en la sidejo de PEA ĉiu-ĵaŭde vespere. La
kurson partoprenas
konstante ĉirkaŭ
ses personoj. Mi
nomas ilin "la
forta kerno". Dum
la leciono mi uzas
preskaŭ nur rektan
metodon, kaj nur
Esperanton por
instrui. Ankaŭ por
mi estas bonege
vidi la efikon de tiu
metodo, pri kiu mi jam lernis antaŭe de spertaj instruistoj. Ili
estas tre diligenta grupo, jam post la naŭa leciono ili kapablas
esprimi sin pri la familio, laboro, tagordo, veturado, tempo kaj
vetero. Kaj kion ili scios en la fino de la kurso? Kiu scias? Eble
ili devus pripensi fari ekzamenon pri Esperanto.

TEJO serĉas... novan redaktoron de
TEJO-Tutmonde!

Ĉu vi ŝatas ĵurnalismon? Ĉu vi interesiĝas pri la internacia
junulara E-movado? Fariĝu redaktoro de TEJO-Tutmonde,
kaj helpu ĉiam liveri aktualajn, interesajn informojn pri tio kio
okazas en TEJO kaj en ĝiaj Landaj Sekcioj.

Pliajn informojn ĉe: www.tejo.org

Generalaj informoj pri TEJO

TEJO estas mallongigo de Tutmonda Esperantista Junulara
Organizo. Gi estas la junulara sekcio de UEA, Universala
Esperanto-Asocio. TEJO popularigas internacian kompreniĝon
per renkontiĝoj, edukaj programoj kaj uzo de internacia lingvo,
Esperanto. La organizo defendas la kulturan riĉecon de lingva
diverseco, homajn rajtojn de lingvaj minoritatoj kaj tutmondan
kompreniĝon per facila aliro al internaciaj kontaktoj. Uzo de
Esperanto estas la kadro de niaj klopodoj.

Centra Oficejo de UEA/TEJO

Nieuvve Binnenvveg 176 - NL-3015 BJ Botterdam - Nederlando
Tel.: (01 0) 436 1 044- Faksilo: (010) 436 1 751 ,

Betadreso: oficejo@tejo.org

Estraro de TEJ0

tukasz ZEBB0WSKI - prezidanto, kunordigo, homaj rimedoj - lukasz@tejo.org

Paulrna KOZUCHOVA- ĝenerala sekretario, kulturo - paulina@tejo.org

Alisa NIKITINA - kasisto, financoj, subvencipetado - alisa@tejo.org

Sergey TYIBiN - unua vicprezidanto, informado - sergeo@tejo.org

Michael Boris MANDIBOLA- dua vicprezidanto, eksteraj rilatoj - michael-boris@

tejo.org

Nico HUUBMAN -tria vicprezidanto, aktivula trejnado, seminarioj - nico@tejo.org

Tina TISLJAB - estrarano, kongresoj - tina@tejo.org

Petra SMIDELIUSZ - estrarano, landa agado, edukado - petra@tejo.org

Membroservoj de TEJO _

Kiel membro de TEJO vi ricevas:

• la revuon Kontakto kun la rubriko TEJO-Tutmonde

• rabaton por la Internacia Junulara Kongreso

• eblon partopreni en seminarioj

• eblon engaĝiĝi en interesa kaj internacia agado kaj tre grave: vi helpas al la
junulara movado de Esperanto!

Se vi aĝas pli ol 30 jarojn kaj volas ĝui la samajn avantaĝojn (kaj revuojn) kiel
membroj de TEJO, kaj aldone subteni TEJO-n, vi estas bonvenigata fariĝi Patrono
de TEJO. (Pliaj informoj sur www.tejo.org/patrono aŭ demandi ĉe la Centra
Oficejo).

Agado de TEJO

La agado de TEJO konsistas precipe el:

• informado en junularaj medioj pri la lingva problemo en internaciaj rilatoj kaj pri
ĝia solvo

per Esperanto

• praktika utiligo de Esperanto je la servo de la junularo kaj informado pri tio en
junularaj medioj

• okazigo de kongresoj, konferencoj, seminarioj kaj aliaj kunvenoj

• instigado al la membroj de TEJO aktive partopreni en la Esperanta movado.

• Aktivula Trejnado (pli da informoj ĉe www.tejo.org/aktivula_trejnado)

• Eldono de Pasporta Servo (www.pasportaservo.org), la adresaro de gastigantoj
kiuj pretas senkoste gastigi esperantistojn; ĉiujare aperas ĝisdatigita eldono.

Subtenu la agadon de TEJO

Ekzistas multe da ebloj helpi TEJO-n en ĝia agado. La plej gravaj estas membriĝi
aŭ patroniĝi.

Sed vi ankaŭ povas helpi al konkretaj agaderoj de TEJO. Mondonacojn al ĝenerala
agado de TEJO bv. pagi al la UEA-konto "tejtej" (indiku la celon de donaco, ekz:
"donaco por KEB" aŭ "donaco por landa agado") Eblas ankaŭ tiel donaci por
specifaj celoj:

• Fonduso "Partoprenu IJK-n" - TEJO per ĝi subvencias la partoprenon de TEJO-
aktivuloj al IJK

• Pasporta Servo - eble la plej fama eldonaĵo de TEJO

Por pliaj detaloj pri pagmanieroj, bv. rigardi ĉe www.uea.org/alighoj/pag_manieroj.
html aŭ demandi ĉe la Centra Oficejo.

TEJO dankegas vin pro via subteno!

TTT-ejo: www.tejo.org

www.imoflG

NE MANKAS KIALOJ PORMEMBRIGIEN

en2012

Off^ESTteCU^TftSOmJETURj
PIEVVJO TORTEJOH^StMBHOJ

r-&

MOVAiT-ĈEMlZOJ!

ftltUSAJ Hfeflfflj.lttJiij

Jpjl

JUNAE-komunumo

V5 HELPOSJlJMULJLFEAiN ORGANOON foj HAVOS ŜANCON
emgĥĝgjbj i^nBiNAaAJpROjeaoj

■ B x

Internet Archive Audio

Featured

Top

Images

Featured

Top

Software

Featured

Top

Texts

Featured

Top

Video

Featured

Top

Mobile Apps

Browser Extensions

Archive-It Subscription

Save Page Now

Full text of "Kontakto - Numero 246 (2011)"

See other formats